Αναρωτιόμαστε: «Γιατί είμαι πάλι κρύος; Γιατί παρ’ όλη τη ζέστη στο σπίτι, τα δάχτυλα μοιάζουν σαν να έμειναν έξω όλη τη νύχτα;» Έπειτα ρίχνεις μια ματιά στα πόδια σου κρύα κι αυτά. Σαν να αρνούνται να συμμετάσχουν στη θερμότητα του υπόλοιπου σώματος. Σαν να ζουν μια δική τους, μικρή ανεξαρτησία. Πίσω από αυτή την καθημερινή ενόχληση κρύβεται μια βαθύτερη αλήθεια για το πως λειτουργεί το σώμα μας. Μια αλήθεια που μοιάζει να λέει κάτι και για εμάς τους ίδιους: για το πως αντιδρούμε, τι φοβόμαστε, τι προτεραιότητες βάζει ο οργανισμός μας. 

Τα άκρα παγώνουν πρώτα γιατί απλούστατα δεν είναι απαραίτητα τουλάχιστον όχι όσο η καρδιά, οι πνεύμονες, τα όργανα που μας κρατούν ζωντανούς. Το σώμα μας είναι μια αρχαία μηχανή, προγραμματισμένη να θυσιάζει το “περιφερειακό” για να προστατέψει το “κεντρικό”. Όταν φύσα ο αέρας, όταν η θερμοκρασία πέφτει, όταν εμείς μετακινούμαστε από ένα ζεστό περιβάλλον σε ένα πιο ψυχρό ο οργανισμός παίρνει μια απόφαση χωρίς να μας ενημερώσει: να κλείσει λίγο τη “στρόφιγγα” στα άκρα. Να περιορίσει το αίμα στα δάχτυλα και να το στείλει εκεί όπου χρειάζεται πιο επιτακτικά. 

Έτσι μένουμε να τρίβουμε τα χέρια μας, να φοράμε χοντρές κάλτσες, να αναρωτιόμαστε γιατί μοιάζουμε συνέχεια “ψυχροί”, ενώ το υπόλοιπο σώμα ζεσταίνεται κανονικά. Δεν παγώνουμε όλοι όμως το ίδιο και αυτό έχει τη δική του ωραία λογική. Οι γυναίκες έχουν αγγεία που συστέλλονται πιο γρήγορα από των ανδρών. Ίσως αυτό να είναι κομμάτι ενός εξελικτικού σχεδίου που προστατεύει το κεντρικό σώμα πιο αποτελεσματικά. Τα παιδιά και οι πιο αδύνατοι άνθρωποι έχουν λιγότερη μόνωση, λιγότερο λίπος, λιγότερη μυϊκή μάζα. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία έχουν αγγεία και νεύρα που δεν λειτουργούν όπως κάποτε. 

Όλοι τους κι όλοι μας κρυώνουμε με τον δικό μας τρόπο. Κάθε φορά που το νιώθουμε είναι σαν να μας υπενθυμίζει το σώμα ότι δεν είμαστε αδιαπέραστοι. Το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τα κρύα άκρα δεν είναι λόγος ανησυχίας. Είναι μια φυσιολογική απόφαση του οργανισμού. Υπάρχουν όμως και οι εξαιρέσεις. Το Raynaud’s, εκείνο το σύνδρομο που κάνει τα δάχτυλα να ασπρίζουν, να μετατρέπονται σε μικρές σημαίες πανικού ή προβλήματα στα αγγεία ή διαταραχές του θυρεοειδούς, αναιμία, παλιές νευρικές βλάβες. 

Το σώμα μας είναι ένα συνεπές σύστημα: αν θέλεις ζεστά δάχτυλα, ζέστανε τον κορμό.
Μια ζεστή μπλούζα, ένα καλό μπουφάν, ένα σκουφί που κρατά τη θερμότητα. Αν το κέντρο ζεσταθεί, ο εγκέφαλος θα “απελευθερώσει” ξανά τα χέρια και τα πόδια. Θα επιτρέψει στο ζεστό αίμα να ταξιδέψει. Επομένως τα άκρα ζεσταίνονται όχι όταν τα ντύνουμε περισσότερο, αλλά όταν ο κορμός νιώθει ασφαλής. 

Ένα γρήγορο περπάτημα, λίγες διατάσεις, ένα ανεπαίσθητο ανέβασμα παλμών και το αίμα αρχίζει να κυκλοφορεί ξανά στα χέρια και στα πόδια σαν ζεστό νερό σε παλιό καλοριφέρ που μόλις άνοιξες. Το ανθρώπινο σώμα ζητά μια ελάχιστη δόση ζωής για να θυμηθεί να ζεσταθεί. Τα κρύα χέρια και τα κρύα πόδια είναι ενοχλητικά, το ξέρουμε όλοι. 

Κάθε φορά που τρίβουμε τις παλάμες μας για να ξαναβρούν χρώμα, κάθε φορά που κρύβουμε τα δάχτυλα στις τσέπες του μπουφάν ίσως είναι και μια ευκαιρία να σκεφτούμε: ότι δεν είμαστε μηχανές, ότι δεν μπορούμε να λειτουργούμε πάντα στην ίδια θερμοκρασία, ότι χρειαζόμαστε χρόνο, ζέστη, προστασία, κίνηση. Με έναν περίεργο τρόπο, το σώμα μάς ζητάει να φροντίσουμε τον εαυτό μας. Tα κρύα χέρια είναι απλώς μια μικρή συνομιλία του οργανισμού μαζί μας, μια υπενθύμιση ότι ακόμη κι όταν όλα μοιάζουν ψυχρά,
η λύση βρίσκεται πάντα στον πυρήνα. 

*Με στοιχεία από τους Νew York Times

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram.