Η περιβαλλοντική ακτιβίστρια Erin Brockovich στρέφει τώρα την προσοχή της σε ένα ζήτημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερες τοπικές κοινωνίες: τη μυστικότητα γύρω από την ανάπτυξη data centers και τις επιπτώσεις τους σε γειτονιές που βρίσκονται κοντά σε τέτοιες εγκαταστάσεις. Στόχος της πρωτοβουλίας της, όπως περιγράφεται, είναι να υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια για το πού σχεδιάζονται και πώς αδειοδοτούνται αυτά τα έργα, αλλά και για το τι σημαίνουν πρακτικά για τους κατοίκους που ζουν δίπλα τους. Η Erin Brockovich έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την κινηματογραφική αποτύπωση της δικαστικής της υπόθεσης απέναντι στην Pacific Gas & Electric, όπου είχε αναδειχθεί η διάσταση ανάμεσα στις εταιρικές πρακτικές και στο δικαίωμα των κοινοτήτων να γνωρίζουν κινδύνους που τις αφορούν.

Στο πλαίσιο της νέας προσπάθειας, η Brockovich δημιούργησε έναν ιστότοπο που περιλαμβάνει χάρτη με data centers σε όλη την επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο χάρτης παρουσιάζεται ως έργο «σε εξέλιξη» και βασίζεται, μεταξύ άλλων, σε αναφορές πολιτών. Δηλαδή, οι καταχωρίσεις δεν προκύπτουν μόνο από επίσημες ανακοινώσεις ή εταιρικά δελτία, αλλά και από πληροφορίες που δίνουν μέλη των γύρω κοινοτήτων όταν βλέπουν μια ανάπτυξη να προχωρά ή όταν εντοπίζουν κάτι που θεωρούν ότι χρειάζεται διερεύνηση.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε η ίδια, μετά από κάλεσμα για αναφορές σχετικών προβλημάτων, κατατέθηκαν σχεδόν 4.000 υποβολές μέσα στον πρώτο μήνα. Η εικόνα αυτή, όπως την παρουσιάζει, δείχνει ότι υπάρχει έντονο ενδιαφέρον, αλλά και ανησυχία, για το πώς «έρχονται» τα data centers σε μια περιοχή και ποιοι ενημερώνονται πρώτοι.

Το βασικό αίτημα: διαφάνεια πριν από τις αποφάσεις

Από τα στοιχεία που περιγράφει, το πιο συχνά επαναλαμβανόμενο αίτημα δεν είναι ένα τεχνικό θέμα, αλλά μια λέξη που εμφανίζεται ξανά και ξανά: διαφάνεια. Όπως επισημαίνει, οι ανησυχίες που καταγράφονται στις αναφορές καλύπτουν διάφορα πεδία. Μεταξύ αυτών αναφέρονται ο θόρυβος, η κατανάλωση νερού και η πιθανή επιβάρυνση λογαριασμών κοινής ωφέλειας, όμως το ζήτημα που οι κάτοικοι φαίνεται να θέτουν συστηματικά είναι η έγκαιρη και ουσιαστική ενημέρωση. Με απλά λόγια, πολλοί δεν θέλουν να μαθαίνουν για ένα έργο όταν αυτό έχει ήδη προχωρήσει σε στάδιο αδειοδότησης ή όταν έχουν γίνει δεσμεύσεις που είναι δύσκολο να ανατραπούν. Αυτό που ζητούν είναι να γνωρίζουν εγκαίρως τι εξετάζεται, από ποιον, με ποιους όρους και με ποιο χρονοδιάγραμμα.

Η Brockovich τονίζει ότι δεν παρουσιάζει μια συνολική θέση κατά των data centers ή της τεχνητής νοημοσύνης. Αντίθετα, στοχεύει σε ένα μοτίβο που, όπως υποστηρίζει, αναδεικνύεται μέσα από τις καταγραφές στον χάρτη. Το μοτίβο αυτό αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο ανακοινώνονται και «τρέχουν» τα έργα σε τοπικό επίπεδο. Μεταξύ των πρακτικών που περιγράφονται περιλαμβάνονται περιπτώσεις όπου οι ανακοινώσεις γίνονται αφού έχουν ήδη εξασφαλιστεί άδειες ή συμφωνίες, με αποτέλεσμα οι κάτοικοι να ενημερώνονται καθυστερημένα.

Παράλληλα, αναφέρεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις developers δεν ανταποκρίνονται σε κλήσεις ή αιτήματα πληροφόρησης από την κοινότητα. Αυτό, σύμφωνα με το σκεπτικό της πρωτοβουλίας, δυσκολεύει την αξιολόγηση του τι ακριβώς σχεδιάζεται και με ποια μέτρα πρόληψης ή μετριασμού επιπτώσεων. Ένα ακόμα σημείο που επισημαίνεται είναι η υπογραφή συμφωνιών εμπιστευτικότητας (NDAs) από τοπικούς αξιωματούχους πριν υπάρξει ευρύτερη ενημέρωση των κατοίκων για ένα υπό εξέταση έργο. Όταν υπάρχουν τέτοιοι περιορισμοί, υποστηρίζεται ότι συρρικνώνεται η δυνατότητα δημόσιου διαλόγου σε μια φάση που θα μπορούσε να είναι κρίσιμη για τη λήψη αποφάσεων.

Τι σημαίνει αυτό για τις τοπικές κοινότητες

Ο τρόπος ανάπτυξης μεγάλων υποδομών μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο το περιβάλλον, αλλά και την καθημερινότητα των περιοίκων. Για αυτό και η συζήτηση γύρω από τα data centers συχνά ξεπερνά το «αν» χρειάζονται και μεταφέρεται στο «πώς» χωροθετούνται, τι υποδομές απαιτούν και πώς μοιράζονται οι επιπτώσεις.

Η πρωτοβουλία της Brockovich, όπως παρουσιάζεται, επιχειρεί να κάνει ορατό το τοπίο των εγκαταστάσεων και να δώσει σε κατοίκους ένα σημείο αναφοράς για ενημέρωση και καταγραφή.

• Ανάδειξη έργων που, σύμφωνα με αναφορές, προχωρούν χωρίς επαρκή δημόσια ενημέρωση.
• Συγκέντρωση μαρτυριών για ζητήματα που συνδέονται με την καθημερινότητα γύρω από ένα data center.
• Καταγραφή μοτίβων επικοινωνίας (ή έλλειψης επικοινωνίας) ανάμεσα σε developers, τοπικούς φορείς και κατοίκους.

Με αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση που ανοίγει δεν περιορίζεται σε ένα μεμονωμένο έργο ή σε μια πόλη. Επιδιώκεται να αποτυπωθεί μια ευρύτερη εικόνα, ώστε οι κοινότητες να έχουν περισσότερα δεδομένα όταν ζητούν απαντήσεις ή όταν συμμετέχουν σε διαδικασίες διαβούλευσης.

Η ίδια γράφει χαρακτηριστικά στο ιστολόγιό της: «Η Κούρσα για την κατασκευή υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) ξεδιπλώνεται πόλη με πόλη σε όλη την Αμερική. Σε ορισμένα μέρη, τα κέντρα δεδομένων είναι ευπρόσδεκτα. Σε άλλα, καθυστερούν, αμφισβητούνται ή εγκαταλείπονται εντελώς. Αυτός ο ΧΑΡΤΗΣ αποτυπώνει το πραγματικό αποτύπωμα αυτού του αγώνα — αποκαλύπτοντας πρότυπα ανάπτυξης, συγκρούσεων και αβεβαιότητας. Παρακολουθώ καθώς ΕΣΕΙΣ, οι κοινότητες, εμφανίζεστε και μιλάτε. Με τα διάσημα λόγια του Μαρκ Τουέιν… “Το μυστικό για να προοδεύσεις είναι να ξεκινήσεις”, οπότε ας ξεκινήσουμε!»

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram