Ο χειμώνας έρχεται κάθε χρόνο μέσα από τον κύκλο των εποχών. Το πρόβλημα είναι οι προσδοκίες που του φορτώνουμε. Κάθε χρόνο μόλις σβήσουν τα φώτα των γιορτών, μοιάζει σαν να μας αφήνουν μόνους σε έναν άδειο μήνα, χωρίς μουσική, χωρίς ρυθμό, χωρίς αφήγημα. Ο Ιανουάριος αντιμετωπίζεται σαν μια υποχρεωτική παύση πριν από την “κανονική ζωή” που θα επιστρέψει την άνοιξη. Ο χειμώνας είναι στάση ζωής. 

Μπαίνουμε στη νέα χρονιά με την ιδέα ότι πρέπει να αλλάξουμε, να γίνουμε πιο πειθαρχημένοι, πιο παραγωγικοί, πιο υγιείς, πιο συγκεντρωμένοι. Το διαδίκτυο μας υπενθυμίζει ότι οφείλουμε να ξυπνήσουμε διαφορετικοί. Μόνο που το σώμα έχει άλλη άποψη. Το φως είναι λίγο, το κρύο διαρκές και η ενέργεια χαμηλή. Αντί να το ακούσουμε το ερμηνεύουμε ως αδυναμία. Έτσι γεννιέται η χειμερινή αποστροφή από τη σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που είναι και σε αυτό που νομίζουμε ότι “πρέπει” να είναι. 

Στην πραγματικότητα ο χειμώνας είναι ο πιο ειλικρινής χρόνος του έτους. Δεν προσποιείται, δεν υπόσχεται, δεν αποσπά την προσοχή. Αφαιρεί τα περιττά και αφήνει τον κόσμο πιο λιτό, πιο καθαρό, πιο αργό. Αυτή η αφαίρεση τρομάζει, γιατί μας αναγκάζει να μείνουμε λίγο περισσότερο με τον εαυτό μας χωρίς τη διαρκή εξωστρέφεια, χωρίς την υπερδιέγερση, χωρίς το άλλοθι της συνεχούς κίνησης. 

Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί συγγραφείς είδαν στον χειμώνα σαν μια φάση εσωτερικής συγκέντρωσης. Όταν η φύση μοιάζει ακίνητη, στην πραγματικότητα ετοιμάζεται. Οι ρίζες δυναμώνουν, οι σπόροι περιμένουν, η ζωή δουλεύει σιωπηλά. Αυτό που μοιάζει με αδράνεια είναι προετοιμασία. Το ίδιο ισχύει και για τον άνθρωπο, δε χρειάζεται κάθε μήνας να είναι μήνας άνθισης. 

Το πρόβλημα είναι ότι έχουμε μάθει να φοβόμαστε τη σιωπή, την ερμηνεύουμε ως κενό. Όμως ο χειμώνας είναι ήσυχος και η διαφορά είναι ουσιαστική. Η ησυχία δε σημαίνει απουσία ζωής, αλλά απουσία θορύβου. Σήμερα που η ανθρωπότητα που λειτουργεί μόνιμα σε υψηλές στροφές αυτή η ποιότητα μοιάζει αφύσικη, ωστόσο είναι απολύτως ανθρώπινη. 

Υπάρχει επίσης η διάχυτη ιδέα ότι ο χειμώνας μας κάνει όλους πιο λυπημένους, ότι η μελαγχολία είναι δεδομένη, σχεδόν υποχρεωτική. Τα δεδομένα όμως δεν το επιβεβαιώνουν με τον τρόπο που πιστεύουμε. Αν περιμένεις να νιώσεις άσχημα, κάθε “χαμένη μάχη” γίνεται απόδειξη. Αν αποδεχτείς ότι ο χειμώνας έχει άλλη ενέργεια, χαμηλότερη αλλά όχι εχθρική, η εμπειρία αλλάζει. 

Το μυστικό για να αγαπήσουμε τον χειμώνα είναι να τον συναντήσουμε. Να δεχτούμε ότι δε θα έχουμε την ίδια όρεξη για κοινωνικότητα, ότι το σώμα ζητά περισσότερη ξεκούραση, ότι η δημιουργικότητα μπορεί να γίνει πιο εσωτερική. Να σταματήσουμε να απαιτούμε από τον Ιανουάριο να μοιάζει με Δεκέμβριο. Κάθε μήνας έχει τον χαρακτήρα του.  

Ίσως τελικά ο Ιανουάριος να μοιάζει με hangover, αλλά όχι με την τιμωρητική έννοια. Είναι το σώμα και το μυαλό που επαναρυθμίζονται μετά την υπερβολή. Δεν είναι το τέλος της γιορτής είναι η επιστροφή στην κανονικότητα. Αν τον αντιμετωπίσεις έτσι, παύει να είναι βάρος και γίνεται φροντίδα. Το μυστικό λοιπόν, δεν είναι να αγαπήσουμε τον χειμώνα επειδή είναι όμορφος με τον τρόπο της άνοιξης. Είναι να τον αγαπήσουμε επειδή είναι αναγκαίος, επειδή μας θυμίζει ότι η ζωή δεν είναι μόνο άνθιση, αλλά και ρίζωμα και χωρίς ρίζες, καμία άνοιξη δεν κρατά παντοτινά. 

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram.