Η πανδημία λειτούργησε ως επιταχυντής κι η εκπαίδευση πέρασε βίαια στην οθόνη. Επενδυτές έσπευσαν να καλύψουν το κενό, πλατφόρμες γεννήθηκαν με ρυθμούς καταιγιστικούς. Το αφήγημα έμοιαζε ακαταμάχητο, καθώς η τεχνολογία θα αντικαθιστούσε τη σχολική τάξη. Η μάθηση θα γινόταν ευέλικτη, προσβάσιμη, παγκόσμια. Το 2021 αποτύπωσε αυτή την πίστη με αριθμούς που εντυπωσίασαν, αφού δισεκατομμύρια διοχετεύτηκαν σε ένα οικοσύστημα που έδειχνε να αγγίζει το μέλλον. 

Η πραγματικότητα ακολούθησε διαφορετική πορεία. Μέσα σε λίγα χρόνια η επενδυτική διάθεση περιορίστηκε δραστικά. Η χρηματοδότηση κατέρρευσε κι η υπερπροσφορά πλατφορμών ανέδειξε τα δομικά προβλήματα του χώρου. Υψηλό κόστος προσέλκυσης χρηστών και το κυριότερο ασαφή μαθησιακά αποτελέσματα. Το όραμα της μαζικής ψηφιακής εκπαίδευσης συνάντησε τα όρια της αγοράς κι οι επενδυτές αναζήτησαν αποδόσεις με μεγαλύτερη σαφήνεια, καθώς είδαν όλη αυτήν την προσπάθεια με άξονα το κέρδος τους. 

Η στροφή προς την τεχνητή νοημοσύνη αποτυπώνει αυτή τη μετατόπιση σαν μία αλλαγή σκυτάλης. Εργαλεία που αυξάνουν την παραγωγικότητα και συνδέονται άμεσα με την αγορά εργασίας, μαζί με λύσεις που μειώνουν κόστος για επιχειρήσεις. Η εκπαίδευση ως μακροπρόθεσμη επένδυση δυσκολεύεται να ανταγωνιστεί τέτοιες προτάσεις. Το κεφάλαιο ακολουθεί τη βεβαιότητα και το άμεσος κέρδος από την επένδυση. Το edtech στην αρχική του μορφή,δεν μπόρεσε να την προσφέρει. 

Οι ιστορίες αποτυχίας επιβεβαιώνουν την τάση. Εταιρείες με αποτιμήσεις δισεκατομμυρίων κατέρρευσαν. Επιθετικές στρατηγικές πωλήσεων αποκάλυψαν εύθραυστα επιχειρηματικά μοντέλα. Αγορές που έδειχναν αστείρευτες αποδείχθηκαν κορεσμένες ακόμη και σε περιοχές όπου η ψηφιακή εκπαίδευση αποτελούσε αναγκαιότητα, ο ρόλος πέρασε σε μη κερδοσκοπικές πρωτοβουλίες. Η κοινωνική αποστολή υπερίσχυσε της επιχειρηματικής λογικής. 

Η περίπτωση της Κίνας φωτίζει μια διαφορετική διάσταση, καθώς εκεί πολιτικές αποφάσεις μπορούν να ανατρέψουν ολόκληρους κλάδους. Ο περιορισμός της ιδιωτικής φροντιστηριακής εκπαίδευσης άλλαξε το τοπίο μέσα σε μια νύχτα. Εταιρείες αναγκάστηκαν να επαναπροσδιορίσουν τη στρατηγική τους. Η στροφή προς δομικά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης δείχνει την προσαρμοστικότητα του χώρου, ταυτόχρονα όωμς αποκαλύπτει την ανάγκη για νέα αφήγηση. 

Το edtech μετασχηματίζεται, αλλά έχει χάσει όπως γίνεται σαφές την αρχική του ορμή. Η έμφαση μεταφέρεται στην επαγγελματική κατάρτιση, στις πιστοποιήσεις, σε εξειδικευμένες δεξιότητες κι ως έναν βαθμό είναι λογικό. Απαιτείται πλαίσιο σύνδεσης με συγκεκριμένες ανάγκες της αγοράς. Οι επιχειρήσεις αναζητούν εργαλεία που ενσωματώνονται στις καθημερινές τους λειτουργίες. Η εκπαίδευση αποκτά πιο πρακτικό χαρακτήρα κι η θεωρία δίνει τη θέση της στην εφαρμογή. Η εξέλιξη αυτή θέτει ερωτήματα για το μέλλον της γνώσης. Η εκπαίδευση περιορίζεται σε εργαλείο παραγωγικότητας; Η έννοια της παιδείας κινδυνεύει να συρρικνωθεί; Η τεχνολογία προσφέρει δυνατότητες, όμως η κατεύθυνση που επιλέγεται καθορίζει το αποτέλεσμα. Η ισορροπία ανάμεσα στην αγορά και στην κοινωνία παραμένει ζητούμενο. 

Η φούσκα του edtech λειτουργεί ως υπενθύμιση. Καμία τεχνολογική υπόσχεση δεν αρκεί από μόνη της. Ειδικά η εκπαίδευση απαιτεί βάθος, χρόνο κι ανθρώπινη παρουσία. Οι πλατφόρμες μπορούν να ενισχύσουν τη διαδικασία, ωστόσο δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να την υποκαταστήσουν πλήρως. Η επόμενη μέρα θα κριθεί από την ικανότητα σύνθεσης αυτών των στοιχείων. Η επενδυτική ψυχρότητα των τελευταίων ετών δεν σηματοδοτεί το τέλος. Το edtech καλείται να αποδείξει την αξία του με όρους ουσίας κι όχι με όρους εντυπωσιασμού. Η επιστροφή στην ποιότητα μοιάζει αναπόφευκτη κι εκεί θα κριθεί ποιοι θα αντέξουν. 

*Mε στοιχεία από το Rest of World 

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram