Μεγαλώνουμε με την ιδέα ότι πρέπει να ελέγχουμε τα πάντα. Να σχεδιάζουμε προσεκτικά το μέλλον, να προβλέπουμε κινδύνους, να χαράζουμε πορεία χωρίς παρεκκλίσεις. Η κοινωνία επιβραβεύει τον προγραμματισμό και την αποφασιστικότητα. Μας μαθαίνει ότι η επιτυχία είναι αποτέλεσμα αυστηρού ελέγχου και συνεχούς προσπάθειας. Όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Η ζωή δεν ακολουθεί πάντα ευθύγραμμες διαδρομές.
Η ανάγκη για απόλυτο έλεγχο συνδέεται με την ανθρώπινη επιθυμία για ασφάλεια. Όταν ξέρουμε τι θα συμβεί, μειώνεται το άγχος. Όταν μπορούμε να προβλέψουμε το αποτέλεσμα, νιώθουμε ισχυροί. Ωστόσο, αυτή η αίσθηση δύναμης είναι εν μέρει ψευδαίσθηση. Πολλοί παράγοντες που καθορίζουν την πορεία μας βρίσκονται έξω από τον έλεγχό μας. Συγκυρίες, συναντήσεις, απρόβλεπτες ευκαιρίες ή δυσκολίες επηρεάζουν την εξέλιξη μας περισσότερο από όσο θα θέλαμε να παραδεχτούμε.
Η υπερβολική ανάγκη ελέγχου δεν προσφέρει σταθερότητα. Συχνά δημιουργεί ένταση και απογοήτευση.
Όταν κάποιος προσπαθεί να καθορίσει κάθε λεπτομέρεια της ζωής του, καταλήγει να απορρίπτει οτιδήποτε δεν ταιριάζει στο αρχικό του σχέδιο. Έτσι, μπορεί να χάσει ευκαιρίες που δεν είχε προβλέψει. Πολλές σημαντικές εξελίξεις προκύπτουν από απρόσμενες καταστάσεις. Μια αλλαγή κατεύθυνσης, μια αποτυχία, μια τυχαία γνωριμία μπορεί να ανοίξει δρόμους που δεν υπήρχαν στον αρχικό σχεδιασμό.
Το να αφήνουμε τη ζωή να μας πηγαίνει εκεί που πρέπει δεν σημαίνει παθητικότητα ούτε έλλειψη στόχων. Δεν σημαίνει ότι σταματάμε να προσπαθούμε. Σημαίνει ότι αποδεχόμαστε την αβεβαιότητα ως μέρος της ύπαρξης. Σημαίνει ότι επιτρέπουμε στον εαυτό μας να προσαρμόζεται αντί να αντιστέκεται διαρκώς.
Η ψυχολογία έχει δείξει ότι η ευελιξία σκέψης και συμπεριφοράς σχετίζεται με υψηλότερα επίπεδα ψυχικής ανθεκτικότητας. Όταν ένα άτομο μπορεί να αναθεωρεί, να αλλάζει πορεία και να επαναπροσδιορίζει στόχους, αντιμετωπίζει τις δυσκολίες με λιγότερη εσωτερική σύγκρουση. Αντίθετα, η άκαμπτη προσκόλληση σε ένα μόνο σενάριο οδηγεί συχνά σε απογοήτευση όταν η πραγματικότητα δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες.
Η ζωή δεν εξελίσσεται πάντα σύμφωνα με το πλάνο μας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι εξελίσσεται λάθος.
Υπάρχει επίσης μια βαθύτερη διάσταση. Όταν προσπαθούμε να ελέγξουμε τα πάντα, συχνά λειτουργούμε מתוך φόβο. Φόβο αποτυχίας, απόρριψης, απώλειας. Το να αφήνουμε χώρο στο απρόβλεπτο απαιτεί εμπιστοσύνη. Όχι απαραίτητα σε κάποια μεταφυσική δύναμη, αλλά στην ίδια τη διαδικασία της ζωής και στην ικανότητά μας να ανταποκριθούμε σε ό,τι προκύψει.
Πολλοί άνθρωποι διαπιστώνουν εκ των υστέρων ότι γεγονότα που αρχικά θεώρησαν αρνητικά, οδήγησαν σε θετικές αλλαγές. Μια απόρριψη σε μια δουλειά μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για μια καταλληλότερη επιλογή. Το τέλος μιας σχέσης μπορεί να δημιουργήσει χώρο για προσωπική εξέλιξη. Εκείνη τη στιγμή όμως, η εμπειρία βιώνεται ως αποτυχία. Μόνο αργότερα γίνεται κατανοητή η αξία της.
Το να αφήνουμε τη ζωή να μας καθοδηγεί σημαίνει επίσης να ακούμε τον εσωτερικό μας ρυθμό. Όχι μόνο τις κοινωνικές επιταγές. Συχνά κυνηγάμε στόχους επειδή θεωρούνται επιθυμητοί από το περιβάλλον μας και όχι επειδή ανταποκρίνονται στις δικές μας ανάγκες. Όταν επιμένουμε σε πορείες που δεν μας εκφράζουν, η εσωτερική δυσαρμονία αυξάνεται.
Η αποδοχή της ροής της ζωής δεν είναι αδυναμία. Είναι μορφή ωριμότητας.
Απαιτεί επίγνωση ότι δεν μπορούμε να προβλέψουμε τα πάντα. Απαιτεί θάρρος για να αποδεχτούμε αλλαγές. Απαιτεί ταπεινότητα για να παραδεχτούμε ότι δεν έχουμε όλες τις απαντήσεις. Όμως αυτή η στάση μειώνει το άγχος που προκαλεί η διαρκής προσπάθεια ελέγχου.
Σε μια εποχή που προβάλλει τη στρατηγική, την απόλυτη οργάνωση και τη συνεχή βελτιστοποίηση, η ιδέα της εμπιστοσύνης στη ζωή μπορεί να φαίνεται ασαφής. Κι όμως, η πραγματική ισορροπία προκύπτει από τον συνδυασμό προσπάθειας και αποδοχής. Δράση εκεί που μπορούμε να δράσουμε. Αποδοχή εκεί που δεν μπορούμε να επιβληθούμε.
Τελικά, το να αφήνουμε τη ζωή να μας πηγαίνει εκεί που πρέπει δεν σημαίνει ότι παραδινόμαστε. Σημαίνει ότι συνεργαζόμαστε με την πραγματικότητα αντί να τη μάχομαστε διαρκώς. Σημαίνει ότι κατανοούμε πως η πορεία δεν είναι πάντα ευθύγραμμη, αλλά αυτό δεν την καθιστά λιγότερο ουσιαστική.
Η υπερπροσπάθεια να ελέγξουμε τα πάντα μπορεί να μας απομακρύνει από αυτό που πραγματικά μας ταιριάζει. Η αποδοχή, αντίθετα, ανοίγει χώρο για εξέλιξη που δεν είχαμε φανταστεί.
