Όταν ανακοινώθηκε ότι ο Sam Mendes θα σκηνοθετήσει τέσσερις ξεχωριστές ταινίες για τους Beatles, μία για κάθε μέλος το πρώτο συναίσθημα ήταν δέος κι αμέσως μετά … απορία. Μπορεί μια τόσο προβεβλημένη μπάντα να αντέξει τέσσερις κινηματογραφικές αναγνώσεις χωρίς να καταλήξει σε εξάντληση του κοινού;
Η Sony ποντάρει σε κάτι που θυμίζει κινηματογραφικό event άλλης εποχής: τέσσερις ταινίες με κοινό σύμπαν, κοινή αισθητική, διαφορετική οπτική. Ένα project που ξεκινά παραγωγή στο Ηνωμένο Βασίλειο και στοχεύεινα κάνει πρεμιέρα τον Απρίλιο του 2028. Δεν μιλάμε για ένα biopic, αλλά για για franchise κύρους.
Το casting αποκαλύπτει την κλίμακα της φιλοδοξίας. Harris Dickinson ως John Lennon, Paul Mescal ως Paul McCartney, Joseph Quinn ως George Harrison, Barry Keoghan ως Ringo Starr και γύρω τους ένα ensemble που ενισχύεται συνεχώς: Lucy Boynton ως Jane Asher, Farhan Akhtar ως Ravi Shankar, Morfydd Clark ως Cynthia Lennon, Harry Lawtey ως Stuart Sutcliffe. Προσθέστε Saoirse Ronan ως Linda McCartney, Anna Sawai ως Yoko Ono, James Norton ως Brian Epstein.
Η βιομηχανία ξέρει να διαβάζει σημάδια. Όταν βλέπεις τέτοια ονόματα αντιλαμβάνεσαι ότι το στούντιο δεν επενδύει μόνο στη νοσταλγία, αλλά στο πρεστίζ των πρωταγωνιστών. Ο Mendes έχει αποδείξει ότι χειρίζεται μεγάλα αφηγήματα με τεχνική ακρίβεια και δραματουργικό έλεγχο, αυτό που γεννάται είναι αν η ίδια η ιδέα της τετραλογίας αποκαλύπτει κάτι για τη σύγχρονη κινηματογραφική ψυχολογία.
Η βιομηχανία υιοθετεί τις πολλαπλές αφηγήσεις, πιθανώς να το δούμε ως μοτίβο να επαναλαμβάνεται. Δεν αρκεί πια μια βιογραφία. Οι Beatles δεν είναι απλώς συγκρότημα. Είναι πολιτισμικό σύμπαν. Η απόφαση να αφηγηθείς την ιστορία τους μέσα από τέσσερις ξεχωριστές οπτικές μοιάζει με αναγνώριση ότι το μύθο δεν τον χωρά μία ταινία.
Βέβαια μύθος των Beatles είναι ήδη υπερκορεσμένος. Ντοκιμαντέρ, βιβλία, remasters, streaming αφιερώματα. Κάθε γενιά τους ανακαλύπτει ξανά. Μπορεί ο κινηματογράφος να προσφέρει κάτι ουσιαστικά νέο ή απλώς θα αναπαράγει το ήδη “ιεροποιημένο” αφήγημα; Η παρουσία του Ravi Shankar στο casting δείχνει πρόθεση να φωτιστούν λιγότερο μονοδιάστατες πτυχές. Ο Harrison δεν ήταν μόνο “ο ήσυχος Beatle”. Ήταν γέφυρα με την ινδική μουσική και πνευματικότητα. Η Cynthia Lennon δεν ήταν απλώς «η πρώτη σύζυγος». Η Jane Asher δεν ήταν απλώς μούσα.
Το στοίχημα είναι διπλό: ιστορική ακρίβεια και δραματική ένταση, γιατί το κοινό του 2028 δεν θα αρκεστεί σε βινιέτες εποχής και πιστές αναπαραστάσεις. Θέλει εσωτερικότητα, να δει τον Lennon πέρα από το icon, τον McCartney πέρα από τη μελωδία, τον Harrison πέρα από τον “μυστικισμό”, τον Ringo πέρα από το χαμόγελο του ντράμερ.
Σε μια εποχή που τα studios παλεύουν να επαναφέρουν το κοινό στις αίθουσες, το eventization είναι στρατηγική. Τέσσερις ταινίες σημαίνουν τέσσερις ευκαιρίες για box office, τέσσερις κύκλοι βραβείων, τέσσερις καμπάνιες. Είναι ρίσκο, αλλά και στρατηγική. Αν μία αποτύχει, οι υπόλοιπες ίσως διασώσουν το αφήγημα. Φυσικά η “υπερπαραγωγή” δεν εγγυάται συναισθηματική απήχηση. Το παράδειγμα άλλων μουσικών biopics είναι διδακτικό. Το Bohemian Rhapsody λειτούργησε γιατί επένδυσε στο μύθο και στο live spectacle. Το Elvis λειτούργησε γιατί συνδύασε stylization με τραγωδία κι υπάρχει μια λεπτή ειρωνεία: οι Beatles υπήρξαν σύμβολο συλλογικότητας. Το να τους αφηγείσαι μέσα από τέσσερις ξεχωριστές ταινίες υπογραμμίζει τη διάσπαση. Ίσως όμως αυτή να είναι η ουσία. Το συγκρότημα ήταν τέσσερις διαφορετικές προσωπικότητες που συγκρούστηκαν, συνεργάστηκαν, απομακρύνθηκαν. Η τετραλογία μπορεί να αποτυπώσει αυτή τη ρωγμή καλύτερα από μια ενιαία αφήγηση.
Το 2028 μοιάζει μακρινό, αλλά για τη βιομηχανία είναι ήδη αύριο. Η Sony επενδύει σε κάτι που συνδυάζει ασφάλεια (γνωστό brand) και φιλοδοξία (καλλιτεχνική πολυπλοκότητα). Αν πετύχει μπορεί να εγκαινιάσει νέο μοντέλο βιογραφικού κινηματογράφου. Αν αποτύχει θα θεωρηθεί υπερφίαλη απόπειρα εμπορευματοποίησης ενός ιερού μύθου. Όλα θα κριθούν από το αν οι ταινίες θα νιώθουν αναγκαίες, ως αφηγήσεις που φωτίζουν κάτι που δεν γνωρίζαμε. Οι Beatles δε χρειάζονται ακόμη ένα μνημείο, αλλά μία ιδιαίτερη ανάγνωση που να θυμίζει γιατί άλλαξαν τον κόσμο. Αυτό δεν εξαρτάται από το πόσες ταινίες θα γυριστούν, αλλά από το αν θα τολμήσουν να κοιτάξουν τον μύθο χωρίς δέος.
*Mε στοιχεία από το Hollywood Reporter
➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram





