Ο Coogler έγινε ο πρώτος Αφροαμερικανός δημιουργός που κατακτά το συγκεκριμένο βραβείο σε μια κατηγορία που για δεκαετίες αντανακλούσε τα όρια και τις ανισότητες της ίδιας της βιομηχανίας. Η εικόνα του στη σκηνή, εμφανώς συγκινημένος να μιλά για την κοινότητα που τον στήριξε και για την αγάπη που τροφοδοτεί τη γραφή συμπύκνωσε κάτι βαθύτερο από μια απλή καλλιτεχνική αναγνώριση.
Το Sinners, μία ταινία τρόμου δεν ήταν εύκολη επιλογή. Το είδος συχνά αντιμετωπίζεται ως εμπορικό, όχι ως πεδίο υψηλής καλλιτεχνικής διάκρισης κι όμως ο σκηνοθέτης του κατάφερε να μετατρέψει τον τρόμο σε πολιτικό και συναισθηματικό εργαλείο. Η επιτυχία του επιβεβαιώνει ότι το σινεμά είδους μπορεί να μιλήσει για την Ιστορία, για τη μνήμη και για την εμπειρία των αποκλεισμένων με δύναμη και καθολικότητα.
Η νίκη του στα BAFTA αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν σκεφτούμε το πλαίσιο. Στην κατηγορία του πρωτότυπου σεναρίου, ο μοναδικός Αφροαμερικανός δημιουργός που έχει κερδίσει ποτέ Όσκαρ είναι ο Jordan Peele για το Get Out το 2017. Η σύμπτωση δεν είναι τυχαία. Το horror όταν αξιοποιείται δημιουργικά γίνεται καθρέφτης κοινωνικών φόβων και ιστορικών τραυμάτων. Ο Coogler πατά πάνω σε αυτή την παράδοση και την εξελίσσει.
Οι 13 υποψηφιότητες για BAFTA Sinners, οι περισσότερες που έχει λάβει ποτέ ταινία από Αφροαμερικανό κι οι 16 υποψηφιότητες για Όσκαρ, που έσπασαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ δείχνουν ότι δεν πρόκειται για συγκυριακό φαινόμενο, αλλά για ένα έργο που διεκδικεί κεντρική θέση στο παγκόσμιο κινηματογραφικό φόντο της χρονιάς. Σε μια περίοδο που η εκπροσώπηση και η συμπερίληψη συζητούνται έντονα, ο Coogler κατακτά τον δικό του χώρο.
Αυτό έχει σημασία. Διότι οι βιομηχανίες του θεάματος καθορίζουν ποια ιστορία αξίζει να ειπωθεί, ποιος την αφηγείται και ποιος αναγνωρίζεται. Η κατάκτηση ενός θεσμικού βραβείου όπως το BAFTA στέλνει μήνυμα πέρα από τα κινηματογραφικά πλατό: ότι οι δομές μπορούν να μετακινηθούν, ότι οι αποκλεισμοί δεν είναι αιώνιοι.
Ο ίδιος με τη σεμνότητα του υπενθύμισε ότι η δημιουργία ξεκινά από την αγάπη. «Σκεφτείτε ποιον αγαπάτε», είπε απευθυνόμενος στους συγγραφείς. Η φράση αυτή έχει πολιτική χροιά, γιατί η τέχνη που αντέχει στον χρόνο δεν γεννιέται από στρατηγική υπολογισμού, αλλά από βαθιά ανάγκη να μιλήσεις για όσους ένιωσαν πόνο, αδικία, σιωπή.
Το ενδιαφέρον στρέφεται στα Όσκαρ. Εκεί το Sinners θα βρεθεί απέναντι σε ισχυρούς ανταγωνιστές, ανάμεσά τους και το It Was Just an Accident του Jafar Panahi, ένα έργο με σαφή πολιτική χροιά. Κάθε μία από αυτές τις ταινίες κουβαλά διαφορετικό πολιτισμικό και πολιτικό βάρος.
Ανεξαρτήτως του τελικού αποτελέσματος στις 15 Μαρτίου, ο Coogler έχει ήδη γράψει ιστορία. Σε μια βιομηχανία που συχνά λειτουργεί με αργούς ρυθμούς αλλαγής, η παρουσία του στο επίκεντρο μιας τόσο δυναμικής παρουσία στα μεγάλα Βραβεία λειτουργεί ως επιτάχυνση. Η ιστορία του θυμίζει ότι η πρόοδος δεν έρχεται με άλματα ρητορικής, αλλά με συγκεκριμένες πράξεις και διακρίσεις.
Ο κινηματογράφος είναι αφήγηση, αλλά το σύστημά του κρύβει μέσα του τη λέξη εξουσία. Όποιος ελέγχει την αφήγηση, διαμορφώνει την εικόνα του κόσμου. Η βράβευση του Ryan Coogler δεν αλλάζει από μόνη της τη βιομηχανία, αλλά μετατοπίζει τον άξονα. Δείχνει ότι η δημιουργικότητα, όταν συνδυάζεται με επιμονή και αυθεντικότητα μπορεί να ανοίξει δρόμους που μέχρι χθες έμοιαζαν κλειστοί. Aυτό είναι το σημαντικότερο μήνυμα της βραδιάς κι ίσως της χρονιάς: ότι η Ιστορία δε γράφεται μόνο στα κοινοβούλια ή στα πρωτοσέλιδα, αλλά και σε μια λευκή σελίδα σεναρίου, όταν κάποιος τολμά να τη γεμίσει με τη δική του αλήθεια.
*Mε στοιχεία από το Variety
➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram
