Κάποτε γελούσαμε με τα τζινς των μανάδων μας. Ψηλόμεσα, “άκομψα”, ελαφρώς φαρδιά, σύμβολο μιας γενιάς που νομίζαμε είχε παραιτηθεί από τη μόδα. Σήμερα τα mom jeans είναι cool και τα skinny jeans που φορούσαμε σχεδόν σαν δεύτερο δέρμα τη δεκαετία του 2010 έχουν μετατραπεί σε σήμα κατατεθέν μιας γενιάς που δεν είναι πια ανερχόμενη. Καλωσορίσατε millennials στην εποχή που το ίδιο σας το παντελόνι σας προδίδει. 

Το τζιν είναι ίσως το πιο συνηθισμένο ρούχο της ντουλάπας μας. Ανθεκτικό, θεωρητικά διαχρονικό. Μπορεί να σε συνοδεύσει στο σούπερ μάρκετ, στο γραφείο, σε ένα μπαρ κι όμως για ένα ρούχο που υποτίθεται ότι αντέχει στον χρόνο, το jean είναι τρομακτικά ευάλωτο στις αισθητικές μεταβολές του. Τα μπατζάκια στενεύουν και ανοίγουν, οι μέσες ανεβαίνουν και κατεβαίνουν, τα μήκη κόβονται στον αστράγαλο ή σέρνονται στο πάτωμα και κάθε τέτοια μεταβολή παίρνει υπαρξιακό χαρακτήρα και ταυτίζεται με ομάδες διαφορετικών ανθρώπων. 

Η μετάβαση από τα skinny στα wide-leg δεν είναι μόνο αλλαγή σιλουέτας. Τα skinny jeans για τους millennials δεν ήταν απλώς trend. Από τα μέσα των 00s μέχρι τα late 2010s η στενή, εφαρμοστή γραμμή κυριαρχούσε. Μπορεί να άλλαζαν τα πλυσίματα, τα σκισίματα, το ύψος της μέσης, αλλά η εφαρμογή παρέμενε: tight, tapered, “κολλητή”. Ήταν ένα αισθητικό consensus. Ύστερα το εκκρεμές κινήθηκε βίαια προς την άλλη κατεύθυνση. 

Γύρω στο 2017 οι influencers και οι fashion-forward κοινότητες άρχισαν να υιοθετούν φαρδιά, χαλαρά, baggy τζιν. Η πανδημία επιτάχυνε τη μετατόπιση. Η άνεση έγινε προτεραιότητα, τα sweatpants κυριάρχησαν στην καθημερινότητα και το σώμα “απαίτησε” χώρο. Όταν επιστρέψαμε στον δημόσιο χώρο δεν επιστρέψαμε με τον ίδιο τρόπο ντυμένοι. Η “δημοκρατικοποίηση” του denim, όπως την περιγράφουν αναλυτές της αγοράς σήμαινε ότι πολλαπλά στυλ μπορούσαν να συνυπάρχουν. 

Οι πωλήσεις τους έπεσαν το 2021 για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία στα skinny jeans. Έγιναν μαζί με τις κάλτσες αστραγάλου και τη χωρίστρα στο πλάι, σύμβολο μιας γενιάς που ωριμάζει. Η μόδα έχει ενσωματωμένη την “κοινωνική απαξίωση”, όπως λένε οι ψυχολόγοι της κατανάλωσης. Το ρούχο μπορεί να είναι δομικά ανθεκτικό, αλλά πολιτισμικά έχει ημερομηνία λήξης, όχι επειδή φθείρεται, αλλά επειδή εσύ φθείρεσαι στα μάτια των άλλων. Το “να δείχνεις μεγάλος” είναι απειλή. 

Για τις γυναίκες η πίεση είναι πολλαπλάσια. Οι ανδρικές γραμμές αλλάζουν πιο αργά. Ένας άντρας μπορεί να φοράει Levi’s 501 από τα 20 μέχρι τα 50 του χωρίς ιδιαίτερα σχόλια. Μια γυναίκα που επιμένει στο ίδιο κόψιμο για δεκαετίες κινδυνεύει να χαρακτηριστεί ξεπερασμένη. Το τζιν έτσι γίνεται πεδίο ηλικιακής πολιτικής που έχει μέσα το στοιχείο του ρατσισμού. 

Το τζιν λειτουργεί σαν τεστ Rorschach για την ταυτότητα. Μέσα του προβάλλουμε άγχη για το σώμα, το φύλο, τη σεξουαλικότητα, τη νεότητα. Από τη δεκαετία του ’70 και μετά, οι διαφημίσεις επένδυσαν στο σεξαπίλ: Brooke Shields, Calvin Klein, σώματα ως πεδία επιθυμίας. Το κόψιμο του παντελονιού επηρέαζε το πως διαβαζόταν το σώμα μέσα σε αυτό. Όταν αλλάζει η σιλουέτα, αλλάζει και η ανάγνωση. 

Κάποιες γυναίκες νιώθουν ότι τα νέα φαρδιά στυλ “δεν τις κολακεύουν”. Άλλες αισθάνονται ότι δε χρειάζεται πια να κυνηγούν κάθε κύμα. Υπάρχει μια ηλικία, ίσως γύρω στα 35, 40 που λες: δε χρειάζεται να αποδεικνύω ότι είμαι μέσα στο παιχνίδι κι όμως η φωνή του TikTok είναι εκεί, να σου ψιθυρίζει ότι αυτό που αγαπάς είναι “cheugy”, ότι η χωρίστρα σου είναι λάθος, ότι το τζιν σου σε προδίδει.  

Η ειρωνεία είναι πως η βιομηχανία ευημερεί από αυτή την αβεβαιότητα. Η εναλλαγή skinny, wide, cargo, low-rise, high-rise είναι οικονομικός μηχανισμός. Η κοινωνική απαξίωση σε ωθεί στην αγορά. Θέλεις ανθεκτικά προϊόντα, αλλά ζεις σε σύστημα που επιβάλλει πολιτισμική αντικατάσταση. 

Η τρέχουσα “έκρηξη” διαφορετικών στυλ μπορεί να ιδωθεί ως ευκαιρία. Αντί να θρηνείς το τέλος των skinny, μπορείς να δοκιμάσεις. Να παίξεις με flare, με straight, με relaxed. Να βρεις τι υπηρετεί το σώμα σου και όχι τι υπηρετεί τον αλγόριθμο. Να ψωνίσεις second-hand, να ανακυκλώσεις, να αρνηθείς το τσίρκο της διαρκούς ανανέωσης. 

Γιατί τελικά το τζιν δεν σε ορίζει. Όπως λένε οι ιστορικοί της μόδας, το να δείχνεις “παλιομοδίτης” δεν σε μετατρέπει σε πολιτισμικό σκουπίδι. Σε μετατρέπει απλώς σε άνθρωπο που γερνά. Οι τάσεις θα συνεχίσουν να κινούνται. Κάποια στιγμή τα skinny θα επιστρέψουν, ίσως ήδη ετοιμάζονται με λίγη νοσταλγία και μερικές δόσεις GLP-1 αισθητικής και τότε οι σημερινοί φανατικοί του wide-leg θα κοιταχτούν στον καθρέφτη με την ίδια αμηχανία. 

*Με στοιχεία από το Business Insider 

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram