Νέοι άνθρωποι αγοράζουν βινύλια χωρίς να έχουν ζήσει ποτέ εποχή πικάπ, διαβάζουν έντυπα βιβλία ενώ έχουν πρόσβαση σε άπειρα PDF, κουβαλούν σημειωματάρια την ώρα που το κινητό μπορεί να αποθηκεύσει τα πάντα. Δεν πρόκειται για νοσταλγία, γιατί δεν υπάρχει προσωπική μνήμη να νοσταλγήσεις, αλλά για μία αντίδραση, μία ακόμα δοκιμή, κάτι που μας συνδέει με το παρελθόν. 

Η ψηφιακή ζωή υποσχέθηκε ταχύτητα, ευκολία, απελευθέρωση, τα έδωσε όλα. Μαζί έδωσε όμως και διαρκή διάσπαση, επιτάχυνση χωρίς παύση, υπερπληροφόρηση χωρίς νόημα. Η αναλογική επιστροφή είναι μια προσπάθεια να ξαναβρεθεί το βάρος των πραγμάτων. Δεν είναι εύκολη υπόθεση, δεν είναι απαραίτητο να υιοθετηθεί από μεγάλες μάζες, αλλά είναι μία αξιοσημείωτη τάση που δίνει ελπίδα προς ένα αύριο με περισσότερη κριτική σκέψη για την έκβαση των πραγμάτων. 

Το βινύλιο δεν ακούγεται καλύτερα επειδή είναι τεχνικά ανώτερο. Ακούγεται διαφορετικά επειδή απαιτεί παρουσία και κυρίως κινητοποίηση των συναισθημάτων. Δεν παίζει στο background, δεν αλλάζει τραγούδι κάθε δεκαπέντε δευτερόλεπτα. Σε υποχρεώνει να καθίσεις, να γυρίσεις πλευρά, να ακούσεις ένα άλμπουμ όπως φτιάχτηκε. Δεν σου δίνει επιλογές, σου δίνει διάρκεια. Σε έναν κόσμο που όλα είναι διαθέσιμα, το βινύλιο επαναφέρει την έννοια της δέσμευσης, τουλάχιστον για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. 

Το ίδιο συμβαίνει με το βιβλίο. Το έντυπο βιβλίο δεν ανταγωνίζεται το e-book σε ευκολία, ανταγωνίζεται το scroll. Δεν έχει ειδοποιήσεις, δεν έχει links, δεν σε τραβά αλλού. Σε κρατά εκεί σε ένα σημείο, σε μία ιστορία. Η ανάγνωση γίνεται ξανά πράξη συγκέντρωσης. Πολλοί νέοι διαπιστώνουν ότι μπορούν να διαβάσουν δεκάδες άρθρα την ημέρα, αλλά δυσκολεύονται να τελειώσουν δέκα σελίδες. Το βιβλίο επιστρέφει σαν άσκηση προσοχής. 

Το σημειωματάριο είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό σύμβολο. Δεν είναι εργαλείο παραγωγικότητας, είναι χώρος σκέψης. Το χαρτί δε διορθώνει αυτόματα, δεν αποθηκεύει, δε σου προτείνει. Σε αναγκάζει να μείνεις με τη σκέψη σου όπως είναι. Ακατέργαστη, μπερδεμένη, ανολοκλήρωτη, γι’ αυτό και τρομάζει και επιστρέφει. Σε μια εποχή που όλα πρέπει να είναι άμεσα “έτοιμα”, το χειρόγραφο επιτρέπει το ενδιάμεσο. 

Η αναλογική ζωή δεν είναι μόδα, είναι σύμπτωμα κόπωσης. Οι νέοι δεν επιστρέφουν στο παρελθόν, προσπαθούν να σώσουν το παρόν. Το κινητό είναι περιβάλλον, δεν το χρησιμοποιείς, ζεις μέσα του κι όταν ζεις κάπου συνεχώς, κάποια στιγμή θέλεις έξοδο κινδύνου. Το βινύλιο, το βιβλίο, το σημειωματάριο λειτουργούν σαν μικρές ρωγμές σε ένα ψηφιακό σύστημα που δεν σταματά ποτέ. 

Αυτό που αναζητείται δεν είναι η αυθεντικότητα ως αισθητική, αλλά ως εμπειρία. Να ακούς μουσική χωρίς να την αξιολογείς. Να διαβάζεις χωρίς να κοιτάς πόσες σελίδες μένουν, να γράφεις χωρίς να σκέφτεσαι αν θα το δει κάποιος. Η αναλογική ζωή προσφέρει κάτι που η ψηφιακή αδυνατεί: μη μετρήσιμη αξία. Δεν έχει likes, δεν έχει stats, δεν έχει feedback loop, έχει μόνο τον χρόνο που περνά. 

Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή η επιστροφή συμβαίνει σε μια περίοδο γενικευμένης αβεβαιότητας. Όταν το μέλλον μοιάζει ρευστό, οι άνθρωποι ψάχνουν σταθερά σημεία. Αντικείμενα που δεν αλλάζουν με update.Να βάλεις έναν δίσκο, να ανοίξεις ένα βιβλίο, μα γράψεις δύο γραμμές. Μικρές πράξεις ελέγχου σε έναν κόσμο που δεν ελέγχεται. 

Η αναλογική επιστροφή δε θα αντικαταστήσει την ψηφιακή ζωή, θα βάλει μέτρο και θα συνυπάρξει ως αντίβαρο, ως υπενθύμιση ότι δε χρειάζεται όλα να περνούν από οθόνη για να έχουν αξία. Η επιστροφή της αναλογικής ζωής να μην αφορά τα αντικείμενα, αλλά το αίτημα που κουβαλούν. Να αφήσουμε χώρο για πράγματα που δεν αποθηκεύονται στο cloud, αλλά μένουν μέσα μας.  

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram.