Η κατάσταση στο Ιράν έχει εξελιχθεί σε μια από τις πιο επικίνδυνες και ταυτόχρονα πιο παραμορφωμένες εικόνες της διεθνούς ειδησεογραφίας των τελευταίων χρόνων. Οι μαζικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν λόγω της οικονομικής κρίσης, της κοινωνικής καταπίεσης και της βαθιάς δυσαρέσκειας κατά του καθεστώτος έχουν στοιχίσει ήδη τη ζωή σε χιλιάδες πολίτες, ενώ η βία και η καταστολή συνεχίζονται αμείωτες. Παρ’ όλα αυτά, η διεθνής ενημέρωση έχει αποφασίσει να δώσει προτεραιότητα όχι στην ανθρώπινη διάσταση, αλλά στο σενάριο του πολέμου, με την έννοια της στρατιωτικής επέμβασης από τις Ηνωμένες Πολιτείες να κυριαρχεί στις επικεφαλίδες και τα αναλυτικά άρθρα.

Η υπερβολή και η μονομέρεια των τίτλων έχουν μετατρέψει μια κοινωνική κρίση σε γεωπολιτικό θέατρο, όπου οι λέξεις «επέμβαση», «πόλεμος» και «στρατιωτική δράση» επαναλαμβάνονται ως μπαμπούλες, χωρίς να υπάρχει ξεκάθαρη στρατηγική ή σχέδιο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αντί να επικεντρωθούν σε πρακτικές λύσεις που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν πραγματικά τους διαδηλωτές — όπως η πρόσβαση στο διαδίκτυο ή στοχευμένες οικονομικές κυρώσεις — εμφανίζονται ως έτοιμες να επέμβουν στρατιωτικά, προκαλώντας πανικό και αυξάνοντας την αβεβαιότητα στην περιοχή.

Η ίδια η επικαιρότητα έχει γίνει εργαλείο χειραγώγησης, όπου οι πραγματικές ανάγκες του λαού θυσιάζονται για την προβολή ενός αφηγήματος που εξυπηρετεί πολιτικά και γεωστρατηγικά συμφέροντα. Οι ειδήσεις δεν ασχολούνται με τις οικογένειες που θρηνούν, με την καθημερινή δυστυχία και τον φόβο που κυριαρχεί στους δρόμους της Τεχεράνης. Αντίθετα, παρουσιάζουν την κρίση μέσα από το πρίσμα μιας πιθανής αμερικανικής επέμβασης, μετατρέποντας τους πολίτες σε πιόνια σε ένα παιχνίδι στρατιωτικής και πολιτικής ισχύος.

Η παραποίηση της πραγματικότητας δεν σταματά εκεί. Αξιωματούχοι και πολιτικοί σχολιαστές αναπαράγουν συνεχώς σενάρια στρατιωτικής δράσης, υπονοώντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επέμβουν «άμεσα», ενώ ταυτόχρονα δεν αναφέρονται στους κινδύνους μιας τέτοιας κίνησης. Η ιστορία έχει δείξει ότι στρατιωτικές επεμβάσεις σε χώρες όπως το Ιράκ και η Λιβύη δεν οδήγησαν σε ειρήνη ή σταθερότητα, αλλά δημιούργησαν χάος, εμφύλιες συγκρούσεις και μακροχρόνια αστάθεια.

Το χειρότερο όμως είναι ότι η υπερπροβολή της πιθανότητας επέμβασης δημιουργεί συνθήκες ψυχολογικού πολέμου, τόσο για τους Ιρανούς όσο και για την παγκόσμια κοινή γνώμη. Τα μέσα ενημέρωσης, αναπαράγοντας συνεχώς το ίδιο μοτίβο φόβου, ενισχύουν μια αίσθηση αναπόφευκτου πολέμου, ενώ αγνοούν τις πραγματικές λύσεις που θα μπορούσαν να μειώσουν τη βία και να στηρίξουν τον λαό.

Η ίδια η Ιρανική κυβέρνηση χρησιμοποιεί αυτή την κατάσταση για να ενισχύσει τη ρητορική της, απειλώντας με αντίποινα σε περίπτωση οποιασδήποτε στρατιωτικής ενέργειας από τις ΗΠΑ. Το αποτέλεσμα είναι μια επικίνδυνη κλιμάκωση: η πιθανότητα πραγματικού πολέμου αυξάνεται, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί, συχνά παραπλανημένη από τίτλους και αναλύσεις που υπονομεύουν την αντικειμενικότητα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επικαιρότητα εμφανίζεται περισσότερο ως εργαλείο πολιτικής και λιγότερο ως μέσο ενημέρωσης. Οι ζωές των πολιτών υποβαθμίζονται σε στατιστικά στοιχεία, οι τραγωδίες τους σε θέματα για headlines, και οι πραγματικές κοινωνικές και οικονομικές αιτίες της κρίσης παραμένουν στο παρασκήνιο.

Η ανάλυση της κατάστασης στο Ιράν δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα απλό ερώτημα: «Θα επέμβουν οι ΗΠΑ;» Αντίθετα, απαιτεί μια ολιστική προσέγγιση που να λαμβάνει υπόψη τις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές παραμέτρους. Χρειάζεται υπευθυνότητα στα μέσα ενημέρωσης, κριτική σκέψη στους πολιτικούς και πραγματική υποστήριξη στους πολίτες, αντί για διαρκή αναπαραγωγή σεναρίων πολέμου που φοβίζουν αλλά δεν λύνουν τίποτα.

Η κρίση στο Ιράν αποτελεί ένα παράδειγμα του πώς η επικαιρότητα μπορεί να γίνει πιο επικίνδυνη από τα ίδια τα γεγονότα. Όταν η ανθρώπινη ζωή και οι βαθιές κοινωνικές αιτίες αντικαθίστανται από δραματοποίηση, φόβο και μονομερή σενάρια στρατιωτικής δράσης, η ενημέρωση χάνει την ουσία της και η κοινωνία γίνεται έρμαιο της υπερβολής.

Η ανάγκη σήμερα είναι σαφής: περισσότερη αντικειμενικότητα, βάθος ανάλυσης και ανθρωπιστική προσέγγιση, λιγότερη ρητορική φόβου και στρατιωτικού θεάματος. Οι πολίτες που υποφέρουν δεν χρειάζονται τίτλους με «πόλεμο» και «επέμβαση», αλλά πραγματική υποστήριξη και ουσιαστική διεθνή πίεση για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους.

Η επικαιρότητα δεν μπορεί να παραμένει θεατρικό σενάριο. Η τραγωδία στο Ιράν αξίζει σοβαρότητα, όχι headlines που ενισχύουν φόβο και ανασφάλεια. Και αν συνεχίσουμε να αγνοούμε αυτή την πραγματικότητα, ο κόσμος θα μάθει μόνο τη δραματοποίηση και ποτέ την αλήθεια.

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram.