Κάποτε το group chat ήταν υπόσχεση, μια μικρή ψηφιακή παρέα που θα μας κρατούσε κοντά, θα γέμιζε τα κενά της καθημερινότητας, θα λειτουργούσε σαν απόδειξη ότι “ανήκουμε κάπου”. Στην πράξη για πολλούς μετατράπηκε σε έναν μόνιμο θόρυβο. Ένα κινητό που δονείται χωρίς λόγο, μια αίσθηση υποχρέωσης να απαντήσεις, να γελάσεις, να πάρεις θέση, να μη χαθείς κι έτσι γεννιέται το ερώτημα που σπάνια λέμε φωναχτά: πώς φεύγεις χωρίς να γίνεις ο κακός της ιστορίας; 

Το group chat είναι μικρογραφία κοινωνίας. Έχει ρόλους, ιεραρχία, δυναμική, σιωπηλούς κανόνες. Κάποιος είναι ο αστείος, κάποιος ο πολιτικοποιημένος, κάποιος αυτός που απαντά πάντα πρώτος, κάποιος που διαβάζει αλλά δεν μιλά. Όπως σε κάθε κοινωνία γεννιέται η αγωνία της αποδοχής. Γιατί το μήνυμά μου δεν πήρε αντίδραση, γιατί αυτός αγνοήθηκε, γιατί μιλάμε πάλι για πολιτική, γιατί με ρωτάνε για brunch σε μια πόλη που δεν ζω πια; 

Το πρόβλημα είναι ότι τα φορτώσαμε με περισσότερες προσδοκίες απ’ όσες μπορούν να αντέξουν. Περιμένουμε σύνδεση, αλλά συχνά παίρνουμε υπερδιέγερση, περιμένουμε εγγύτητα, αλλά καταλήγουμε σε σύγκριση, περιμένουμε χαλαρότητα, αλλά νιώθουμε ότι πρέπει να είμαστε συνεχώς διαθέσιμοι. Το κινητό γίνεται προέκταση του νευρικού μας συστήματος και κάθε ειδοποίηση μια μικρή δοκιμασία αντοχής. 

Σε αυτό το πλαίσιο, η επιθυμία να φύγεις δεν είναι απόρριψη των ανθρώπων, αλλά αυτοπροστασία. Είναι η στιγμή που συνειδητοποιείς ότι η κοινωνική σου ενέργεια δεν είναι άπειρη. Ότι το “ανήκω” δεν πρέπει να κοστίζει ψυχική ηρεμία, ότι δεν είσαι υποχρεωμένος να είσαι παρών σε κάθε ψηφιακό δωμάτιο απλώς και μόνο επειδή κάποτε μπήκες. 

Το δύσκολο κομμάτι αφορά τον τρόπο, γιατί έχουμε μάθει να αντιλαμβανόμαστε την αποχώρηση ως απόρριψη. Σαν να λες “δεν σας αντέχω”. Εδώ όμως χρειάζεται μια μικρή αλλαγή οπτικής. Το να φεύγεις από ένα group chat δεν είναι ηθική δήλωση, αλλά όριο και τα όρια όσο κι αν πονάνε στην αρχή είναι σημάδι ωριμότητας. 

Υπάρχουν ενδιάμεσες λύσεις. Η σίγαση, η επιλεκτική ανάγνωση, η απόσταση χωρίς ανακοίνωση. Αυτές λειτουργούν όταν το πρόβλημα είναι η ένταση και όχι η ίδια η ύπαρξη του chat. Όμως κάποια στιγμή, ειδικά σε μικρές ομάδες η αποχώρηση χρειάζεται λόγια να στηρίξουν την πράξη. 

Η χάρη βρίσκεται στην απλότητα, δε φεύγεις καταγγέλλοντας, δε φεύγεις απαριθμώντας ενοχλήσεις, δε φεύγεις ζητώντας κατανόηση με δραματικό τόνο. Φεύγεις μιλώντας για εσένα. «Χρειάζομαι λιγότερες ειδοποιήσεις, Δεν έχω χώρο για τόσες συζητήσεις, Προσπαθώ να είμαι πιο παρών σε one-to-one σχέσεις». Αυτές οι φράσεις περιγράφουν και η περιγραφή είναι πάντα πιο ήπια από την επίθεση. 

Το group chat μας έμαθε να συγχέουμε την πρόσβαση με τη σύνδεση. Το ότι μπορεί κάποιος να σε βρει ανά πάσα στιγμή δε σημαίνει ότι είστε συντονισμένοι. Η πραγματική ανθρώπινη επαφή δεν μετριέται σε αριθμό μηνυμάτων, αλλά σε ποιότητα προσοχής κι αν κάτι μας εξαντλεί, δε μας φέρνει πιο κοντά, αντίθετα μας απομακρύνει. Η αποχώρηση όταν γίνεται με καθαρότητα μπορεί να είναι πράξη φροντίδας. Ακόμη και για την ίδια την ομάδα, γιατί οι ομάδες λειτουργούν καλύτερα όταν τα μέλη τους είναι εκεί από επιλογή και όχι από ενοχή. Όταν η παρουσία δεν είναι αγγαρεία, αλλά επιθυμία. 

Σήμερα που οι κοινωνικές επιταγές μας ζητούν συνεχώς να είμαστε διαθέσιμοι, το να πεις «ως εδώ» είναι μικρή επανάσταση υπέρ του εαυτού σου. Το να φύγεις με στυλ από το group chat δε σημαίνει ότι αποσύρεσαι από τις σχέσεις. Σημαίνει ότι τις επιλέγεις πιο συνειδητά κι ίσως αυτό να είναι το πιο ώριμο μήνυμα που μπορείς να στείλεις, ακόμη κι αν είναι το τελευταίο σου στο chat. 

*Με στοιχεία από τους Washington Post 

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram