Η υπόθεση του Jeffrey Epstein δεν είναι ένα απλό criminal case, ούτε ένα ακόμα σοκαριστικό κεφάλαιο στη λίστα των σεξουαλικών εγκλημάτων ισχυρών ανδρών. Είναι μια υπόθεση που λειτουργεί σαν ακτινογραφία ενός ολόκληρου μηχανισμού. Και αυτός ο μηχανισμός έχει ένα βασικό χαρακτηριστικό. Ξέρει πώς να εξαφανίζει ευθύνες και να αφήνει μόνο ίχνη, ποτέ ολόκληρη την εικόνα.

Ο Epstein δεν εμφανίστηκε από το πουθενά. Δεν ήταν ένας eccentric εκατομμυριούχος που ξέφυγε από κάθε έλεγχο. Δημιουργήθηκε, αναπτύχθηκε και προστατεύτηκε μέσα σε ένα πλέγμα πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων που του έδιναν κάτι πολύ πιο πολύτιμο από χρήματα. Του έδιναν ασυλία. Για χρόνια κινούνταν ανενόχλητος, στρατολογώντας ανήλικα κορίτσια, στήνοντας ένα καλοκουρδισμένο δίκτυο κακοποίησης, ενώ γύρω του υπήρχαν άνθρωποι που ήξεραν ή τουλάχιστον υποψιάζονταν. Και παρ’ όλα αυτά σιωπούσαν.

Η πρώτη μεγάλη αποκάλυψη δεν ήρθε με τον θάνατό του αλλά πολύ νωρίτερα, όταν έγινε γνωστή η συμφωνία του 2008. Μια συμφωνία που σήμερα διαβάζεται σαν εγχειρίδιο θεσμικής συγκάλυψης. Ελαφριές κατηγορίες, ελάχιστη ποινή, πλήρης προστασία συνεργατών και συνενόχων. Εκείνη τη στιγμή χάθηκε ίσως η μεγαλύτερη ευκαιρία να αποκαλυφθεί το πραγματικό μέγεθος της υπόθεσης. Και δεν χάθηκε από αμέλεια. Χάθηκε γιατί κάποιοι είχαν συμφέρον να χαθεί.

Όταν χρόνια αργότερα ο Epstein συνελήφθη ξανά, το αφήγημα άλλαξε προσωρινά. Τα media μίλησαν για δικαίωση, για καθυστερημένη δικαιοσύνη, για ένα σύστημα που τελικά λειτούργησε. Όμως αυτή η αισιοδοξία αποδείχθηκε επιφανειακή. Γιατί λίγο πριν ανοίξει πραγματικά ο φάκελος, λίγο πριν ακουστούν ονόματα και διαδρομές, ο Epstein βρέθηκε νεκρός στο κελί του. Και μαζί του πέθανε ένα τεράστιο κομμάτι της αλήθειας.

Το αν αυτοκτόνησε ή όχι είναι σχεδόν δευτερεύον μπροστά σε αυτό που ακολούθησε. Κάμερες που δεν λειτουργούσαν, φύλακες που κοιμόντουσαν, πρωτόκολλα που αγνοήθηκαν. Ένα σωρό “συμπτώσεις” που σε οποιαδήποτε άλλη υπόθεση θα είχαν προκαλέσει σεισμό. Εδώ απλώς προστέθηκαν στη λίστα των αναπάντητων ερωτημάτων. Γιατί η υπόθεση Epstein δεν ήταν ποτέ σχεδιασμένη να απαντηθεί πλήρως.

Η καταδίκη της Ghislaine Maxwell παρουσιάστηκε ως ένα βήμα προς τη δικαιοσύνη. Και ήταν. Αλλά ήταν και βολική. Γιατί εστίασε ξανά σε ένα πρόσωπο, απομακρύνοντας τη συζήτηση από το δίκτυο. Ένα δίκτυο που περιλάμβανε πολιτικούς, επιχειρηματίες, μέλη βασιλικών οικογενειών, ανθρώπους με τεράστια επιρροή. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία του σκανδάλου. Όχι στο ποιος έπεσε, αλλά στο ποιοι έμειναν όρθιοι.

Οι λίστες ονομάτων που κατά καιρούς βγαίνουν στη δημοσιότητα λειτουργούν περισσότερο σαν επικοινωνιακό πυροτέχνημα παρά σαν εργαλείο κάθαρσης. Ανακυκλώνονται, σχολιάζονται, αμφισβητούνται και στο τέλος ξεχνιούνται. Γιατί κανείς δεν φαίνεται πρόθυμος να προχωρήσει μέχρι το τέλος. Το τέλος όμως δεν είναι απλώς μερικές καταδίκες. Είναι η αναγνώριση ότι το πρόβλημα δεν ήταν ένας άνθρωπος, αλλά ένα σύστημα προστασίας της ισχύος.

Τα θύματα της υπόθεσης Epstein είναι αυτά που πλήρωσαν το υψηλότερο τίμημα. Όχι μόνο για όσα υπέστησαν, αλλά και για τον τρόπο που αντιμετωπίστηκαν. Αμφισβητήθηκαν, καθυστέρησαν να ακουστούν, χρησιμοποιήθηκαν συχνά ως υποσημείωση σε ένα μεγαλύτερο αφήγημα. Και αυτό αποκαλύπτει κάτι βαθιά προβληματικό. Ότι όταν η αλήθεια συγκρούεται με την εικόνα ισχυρών ανδρών, η αλήθεια συχνά υποχωρεί.

Το σκάνδαλο Epstein δεν αφορά μόνο το παρελθόν. Αφορά το παρόν και το μέλλον. Αφορά το πώς αντιλαμβανόμαστε τη δικαιοσύνη, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία. Αφορά το πόσο εύκολα συνηθίζουμε στο ότι κάποια πράγματα “δεν θα μάθουμε ποτέ”. Και αυτή η παραίτηση είναι ίσως το πιο επικίνδυνο στοιχείο απ’ όλα.

Γιατί όσο αποδεχόμαστε ότι υπάρχουν άνθρωποι υπεράνω νόμου, όσο δεχόμαστε ότι κάποια σκάνδαλα είναι πολύ μεγάλα για να λυθούν, τόσο ενισχύουμε αυτό που υποτίθεται ότι καταδικάζουμε. Η υπόθεση Epstein δεν έκλεισε. Απλώς μπήκε σε ένα συρτάρι με την ένδειξη άβολη αλήθεια.

Και όσο αυτό το συρτάρι μένει κλειστό, το σκάνδαλο δεν ανήκει στο παρελθόν. Μας αφορά όλους, εδώ και τώρα.

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram