Για χρόνια το LinkedIn παρουσιαζόταν ως ο “σοβαρός” χώρος του διαδικτύου. Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα social media, εδώ δεν ερχόσουν για να δείξεις ποιος είσαι, αλλά τι αξίζεις. Βιογραφικά, δεξιότητες, τίτλοι, συστάσεις. Ένας ψηφιακός χώρος που υποσχόταν ότι η εργασία μπορεί ακόμη να στηρίζεται στην αξιοπιστία, στη διαφάνεια, στην επαγγελματική λογική. Σήμερα αυτή η υπόσχεση τρίζει επικίνδυνα. 

Οι απάτες εργασίας στο LinkedIn δεν είναι πια περιθωριακό φαινόμενο. Είναι παγκόσμιες, συστηματικές και προσαρμοσμένες με ανατριχιαστική ακρίβεια στις ανάγκες κάθε κοινωνίας. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι εξαπατούνται άνθρωποι. Είναι ότι διαβρώνεται η ίδια η ιδέα πως το επαγγελματικό περιβάλλον μπορεί να είναι ασφαλές. Η απάτη δεν έρχεται πια με κακογραμμένα email ή ύποπτες αγγελίες. Έρχεται με πλήρες προφίλ, φωτογραφίες γραφείου, εταιρικά λογότυπα, “verified” γλώσσα. Μοιάζει με κανονικότητα και ακριβώς εκεί βρίσκεται ο κίνδυνος: όταν η απάτη ντύνεται με τους κώδικες της αξιοπιστίας δε ξεχωρίζει εύκολα από την αλήθεια. 

Το LinkedIn από τη φύση του βασίζεται στην εμπιστοσύνη. Δημιουργείς ένα προφίλ με το πραγματικό σου όνομα, την εκπαίδευσή σου, την επαγγελματική σου διαδρομή. Δεν είσαι ανώνυμος. Δεν παίζεις ρόλο. Αυτή η διαφάνεια υποτίθεται ότι λειτουργεί προστατευτικά. Στην πράξη λειτουργεί και ως χάρτης ευαλωτότητας. Ο απατεώνας δε χρειάζεται να μαντέψει ποιος είσαι, το προφίλ σου λέει τα πάντα. 

Στην Ινδία το δόλωμα είναι οι τεχνολογικές θέσεις εργασίας, επειδή η κοινωνική αφήγηση λέει ότι όποιος σπουδάζει πληροφορική δικαιούται επιτυχία. Στην Κένυα, η αδιαφάνεια στις προσλήψεις κάνει “μικρά ποσά για διευκόλυνση” να μοιάζουν φυσιολογικά. Στο Μεξικό η υπόσχεση μιας σταθερής δουλειάς γίνεται σωσίβιο μέσα σε μια οικονομία επισφάλειας. Στη Νιγηρία η απόγνωση φτάνει στο σημείο να παραδίδονται κωδικοί πρόσβασης και τα θύματα μετατρέπονται σε εργαλεία εξαπάτησης άλλων. 

Η ίδια η πλατφόρμα απαντά με αριθμούς: εκατομμύρια ψεύτικοι λογαριασμοί διαγράφονται, φίλτρα ασφαλείας, σήματα επαλήθευσης, μηχανισμοί αναφοράς. Όλα αυτά είναι απαραίτητα, αλλά ανεπαρκή στο πεδίο. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό, είναι δομικό. Όσο η αγορά εργασίας γίνεται πιο ασταθής, όσο οι απολύσεις αυξάνονται, όσο η εργασία μετατρέπεται σε διαρκές άγχος επιβίωσης, τόσο το έδαφος θα είναι πρόσφορο για απάτη. 

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι η ψυχολογική ζημιά. Άνθρωποι που αναζητούν δουλειά ήδη βρίσκονται σε θέση ευαλωτότητας. Όταν εξαπατώνται δε χάνουν μόνο χρήματα, αλλά την αυτοπεποίθησή τους, την πίστη, την εμπιστοσύνη σε κάθε επόμενη ευκαιρία. Κάθε πραγματική πρόταση αντιμετωπίζεται πλέον με φόβο, η καχυποψία γίνεται κανόνας. Μπορεί το LinkedIn να συνεχίσει να λειτουργεί ως αξιόπιστο επαγγελματικό οικοσύστημα όταν η ίδια του η λογική χρησιμοποιείται εναντίον των χρηστών του; 

Όταν μια πλατφόρμα βασίζεται στην υπόσχεση της αξιοπιστίας, η ευθύνη της δεν είναι μόνο να αφαιρεί τους απατεώνες, αλλά να προστατεύει ενεργά εκείνους που δεν έχουν την πολυτέλεια να αποτύχουν άλλη μια φορά. Είναι σύμπτωμα μιας εποχής όπου η εργασία έχει γίνει τόσο επισφαλής, ώστε ακόμη και μια ψεύτικη υπόσχεση μοιάζει καλύτερη από τη σιωπή. Όσο αυτό παραμένει αλήθεια, η επαγγελματική αξιοπιστία της πλατφόρμας θα συνεχίσει να κλονίζεται, επειδή αντικατοπτρίζει έναν κόσμο που αποτυγχάνει κοινωνικά. 

*Mε στοιχεία από το Rest of World 

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram.