Λίγες μέρες πριν από τα Όσκαρ, τα βραβεία του Writers Guild of America ήρθαν να θυμίσουν κάτι που κάθε σοβαρή οσκαρική χρονιά οφείλει να κρατά ζωντανό: τίποτα δεν έχει κριθεί οριστικά. Το “One Battle After Another” κέρδισε το βραβείο διασκευασμένου σεναρίου. Το “Sinners” πήρε το πρωτότυπο. Η πρώτη ανάγνωση λέει ισορροπία, η δεύτερη λέει σύγκρουση. Η τρίτη, η πιο ενδιαφέρουσα υποστηρίζει ότι η τελική ευθεία προς την Κυριακή παραμένει ανοιχτή. 

Τα βραβεία των σεναριογράφων δεν έχουν πάντα την τεράστια λάμψη άλλων στάσεων της σεζόν. Έχουν όμως κάτι πιο ουσιαστικό. Δείχνουν ποια έργα αντέχουν όταν αφαιρεθεί το περίβλημα και μείνει ο πυρήνας. Το σενάριο είναι πάντα ο πιο καθαρός δείκτης πρόθεσης. Εκεί φαίνεται αν μια ταινία έχει μόνο επιφάνεια ή αν έχει σκελετό. Αν μπορεί να σταθεί χωρίς ερμηνευτικές εξάρσεις, χωρίς μουσική που χειραγωγεί, χωρίς μοντάζ που τρέχει να κρύψει τις αδυναμίες. 

Το “Sinners” του Ryan Coogler κερδίζοντας το βραβείο πρωτότυπου σεναρίου, επιβεβαίωσε ότι δεν είναι απλώς η “μεγάλη εμπορική ταινία” της χρονιάς με καλλιτεχνικές φιλοδοξίες. Είναι ταινία που αντιμετωπίζεται σοβαρά σε όλα τα επίπεδα. Είχε ήδη δυναμική από τις 16 υποψηφιότητες. Είχε ήδη τον αέρα μιας ταινίας που ενώνει κοινό και βιομηχανία. Τώρα έχει και μια κρίσιμη σεναριακή “επικύρωση”. 

Το “One Battle After Another” του Paul Thomas Anderson πήρε το διασκευασμένο και έκανε ακριβώς αυτό που έπρεπε να κάνει. Δεν σκόρπισε αμφιβολίες, δεν άφησε κενό. Κράτησε τη θέση του ως έργο υψηλού κύρους, μεγάλης σκηνοθετικής φιλοδοξίας και θεσμικής αποδοχής. Η ταινία στηρίζεται στο όνομα του Anderson, στην αίσθηση “μεγάλου σινεμά”, στη βεβαιότητα ότι εδώ υπάρχει δημιουργός που ελέγχει απολύτως το υλικό του. 

Το ενδιαφέρον αρχίζει ακριβώς επειδή και οι δύο κέρδισαν. Αν είχε επικρατήσει μόνο το ένα, η ανάγνωση θα ήταν πιο απλή. Από τη μία, το “One Battle After Another” συνεχίζει να μοιάζει με την επιλογή κύρους. Από την άλλη, το “Sinners” θυμίζει ότι η φετινή σεζόν συνοδεύεται από έναν ιδιότυπο ενθουσιασμό. Αυτό είναι συχνά πιο ισχυρό από όσο παραδέχονται οι αναλύσεις. 

Η αξία του σεναρίου για το “Sinners” είναι ακόμα μεγαλύτερη επειδή η ταινία πατά πάνω σε συγκεκριμένο κινηματογραφικό είδος. Τρόμος, γοτθική ατμόσφαιρα, βαμπίρ, αμερικανικός Νότος, φυλετική μνήμη. Τέτοια υλικά για χρόνια αντιμετωπίζονταν σαν περιοχές χαμηλότερου κύρους. Το ότι το WGA αναγνωρίζει το έργο του Coogler σημαίνει πως πέρασε πλέον από το φίλτρο της “σοβαρότητας”. 

Το “Marty Supreme” που ήταν η άλλη κοινή παρουσία του WGA με τα Όσκαρ στην κατηγορία πρωτότυπου, μένει πια πιο πίσω. Ηττήθηκε εκεί όπου χρειαζόταν να κάνει θόρυβο. Η ταινία εξακολουθεί να έχει ένθερμους υποστηρικτές. Έχει και το εκτόπισμα του Chalamet, δεν έχει όμως πια το αίσθημα αναπόφευκτου. Αυτό χάθηκε. Σε τέτοιο σημείο της κούρσας, όταν χάνεται η αίσθηση αναπόφευκτου, δύσκολα ξαναχτίζεται. 

Το ίδιο το WGA βέβαια έχει και τους γνωστούς περιορισμούς του. Δεν είναι ποτέ απόλυτος καθρέφτης των Όσκαρ. Η φετινή κατηγορία πρωτότυπου σεναρίου δεν είχε το εύρος που θα ήθελε κανείς. Αυτό σημαίνει ότι τα συμπεράσματα χρειάζονται μέτρο. Δε σημαίνει όμως ότι τα βραβεία είναι αμελητέα. Σημαίνει ότι διαβάζονται πολιτικά. 

Αυτό ισχύει και στην τηλεόραση. Το “Pitt” πήρε τρία βραβεία, ανάμεσά τους καλύτερη δραματική σειρά και καλύτερη νέα σειρά. Το “Studio” κέρδισε στην κωμωδία. Το “Dying for Sex” στη limited. Εδώ το μήνυμα είναι καθαρότερο. Οι σεναριογράφοι έδειξαν ποιες σειρές θεωρούν ότι έχουν συγγραφικό βάθος και όχι μόνο επιτυχημένη εκτέλεση. Το “The Pitt”, ειδικά, επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για τίτλο που διαθέτει ρυθμό, φωνή και κανονική συγγραφική συνοχή. 

Επιστρέφοντας στα Όσκαρ η ουσία είναι μία. Τα βραβεία των σεναριογράφων δεν έλυσαν τον γρίφο. Τον έκαναν πιο ενδιαφέρον. Το “One Battle After Another” κρατά το θεσμικό πλεονέκτημα, το “Sinners” την ορμή. Σε τέτοιες μάχες συχνά νικά εκείνος που καταφέρνει να φανεί ταυτόχρονα σοβαρός και ζωντανός. Το πρώτο το έχει σίγουρα η ταινία του Anderson, το δεύτερο το έχει με ένταση η ταινία του Coogler. 

Η τελική ψήφος θα δείξει αν η Ακαδημία θέλει να επιβραβεύσει το κύρος ή τον παλμό. Το WGA είπε κάτι απλό αλλά σημαντικό: το σενάριο της χρονιάς ανήκει σε δύο διαφορετικές εκδοχές του σύγχρονου αμερικανικού σινεμά. Αυτό από μόνο του κάνει τη φετινή αναμέτρηση πολύ πιο ζωντανή κι η Κυριακή πλησιάζει … 

*Με στοιχεία από το Variety 

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram