Το Pluribus επιδιώκει να μας αφήσει μέσα στην αβεβαιότητα και αυτό είναι η μεγαλύτερη δύναμή του. Δεν είναι σειρά που χτίζει τον τρόμο της πάνω σε τέρατα ή θεαματικά εφέ, αλλά πάνω σε μια ιδέα που ακουμπά ευαίσθητες χορδές μας: τι απομένει από τον άνθρωπο όταν χαθεί η ατομικότητα; Το hive mind στο Pluribus παρουσιάζεται ως πολιτισμικό και υπαρξιακό σοκ. 

Η αφετηρία είναι σχεδόν αθώα. Ένα ραδιοφωνικό σήμα από έναν πλανήτη 600 έτη φωτός μακριά. Μία πληροφορία κι οι ανυποψίαστοι θεατές δεν περιμένουν με τίποτα όσα θα ακολουθήσουν. RNA αλληλουχία, κάποιος τη συνθέτει, ο ιός εξαπλώνεται και ο κόσμος μετατρέπεται σε μια ενιαία συνείδηση. Από τους πολλούς, ο ένας. Η φράση E pluribus unum αποκτά σκοτεινή κυριολεξία. Η γνώση, οι αναμνήσεις, οι στόχοι, οι αξίες συγχωνεύονται. Δεν υπάρχει πια “εγώ”, υπάρχει μόνο “εμείς”, αλλά όχι όπως το φανταζόμαστε κι αγωνιζόμαστε γι΄αυτό. 

Το ενδιαφέρον είναι ότι το hive mind στο Pluribus δε λειτουργεί με “μαγικούς όρους”. Οι “plurbs” φαίνεται να επικοινωνούν ασυνείδητα μέσω ενός αόρατου δικτύου, σαν ένας ζωντανός mesh server. Μιλάς σε έναν και μιλάς σε όλους. Δεν υπάρχει καθυστέρηση, δεν υπάρχει φίλτρο, δεν υπάρχει ιδιωτικότητα. Η σκέψη παύει να είναι εσωτερική διαδικασία και γίνεται κοινόχρηστο δεδομένο. 

Αν το δούμε από φυσική σκοπιά, η ιδέα δεν είναι εντελώς αυθαίρετη. Τα ραδιοκύματα είναι ηλεκτρομαγνητικά κύματα, συγγενικά με το φως, χαμηλότερης συχνότητας. Παράγονται όταν επιταχύνονται ηλεκτρικά φορτία. Το ανθρώπινο νευρικό σύστημα λειτουργεί ήδη με ηλεκτρικά σήματα. Θεωρητικά ένας εξωγήινος ιός θα μπορούσε να “επαναπρογραμματίσει” αυτό το σύστημα ώστε κάθε ανθρώπινος εγκέφαλος να λειτουργεί ταυτόχρονα ως πομπός και δέκτης αυτόματα. 

Εδώ όμως έρχεται η πρώτη ρωγμή. Ένα τέτοιο σύστημα δεν είναι πανίσχυρο, έχει όρια. Η ενέργεια του ανθρώπινου σώματος είναι πεπερασμένη. Αν ένα μέρος της χρησιμοποιείται για μετάδοση σήματος, το εύρος επικοινωνίας δεν μπορεί να είναι απεριόριστο. Το hive mind δεν είναι μια παγκόσμια, θεϊκή συνείδηση. Είναι ένα δίκτυο μικρής εμβέλειας που λειτουργεί μέσω αλληλοεπικάλυψης. Ένας άνθρωπος συνδέεται με τον επόμενο, αυτός με τον επόμενο και κάπως έτσι η πληροφορία διαχέεται. Ένα συλλογικό μυαλό που εξαρτάται από τη φυσική εγγύτητα. Αυτό το καθιστά πιο εύθραυστο απ’ όσο φαίνεται. 

Η σειρά πιθανώς δεν ενδιαφέρεται τόσο για το “πως” όσο για το “τι σημαίνει”. Το hive mind παρουσιάζεται ως κάτι λειτουργικό. Δεν υπάρχει μοναξιά, δεν υπάρχει παρεξήγηση, δεν υπάρχει φόβος του λάθους. Η γνώση είναι άμεση και κοινή. Η συνείδηση γίνεται εργαλείο βελτιστοποίησης. Είναι η απόλυτη υπόσχεση της εποχής των αλγορίθμων: καμία τριβή, καμία καθυστέρηση, καμία εσωτερική σύγκρουση. 

Ακριβώς εκεί βρίσκεται και ο τρόμος. Η απώλεια της ατομικότητας παρουσιάζεται ως μία ομαλή διαδικασία, σχεδόν ως η φυσική εξέλιξη των πραγμάτων. Το hive mind σε “ενσωματώνει”. Δεν σου παίρνει κάτι, σου αφαιρεί το δικαίωμα της επιλογής. Δεν χρειάζεται να θυμάσαι, να αποφασίζεις, να αμφιβάλλεις. Όλα γίνονται συλλογικά. Η Carol Sturka, μία από τους ελάχιστους ανοσοποιημένους, δεν παλεύει απλώς να επιβιώσει. Παλεύει να παραμείνει ξεχωριστή. Να κρατήσει το δικαίωμα στο λάθος, στην ιδιοτροπία, στη σιωπή. 

Υπάρχει και μια πολιτική ανάγνωση εδώ. Το hive mind θυμίζει έναν κόσμο όπου η τεχνολογία υπόσχεται τέλεια συνεννόηση, αλλά καταλήγει σε απόλυτη ομοιομορφία. Έναν κόσμο όπου η σύνδεση γίνεται υποχρέωση, όπου η αποσύνδεση θεωρείται απειλή. Δεν είναι τυχαίο ότι στο Pluribus η απομόνωση από το σήμα μοιάζει με αντίσταση. Ένας κλωβός Faraday, ένα μεταλλικό πλέγμα, ακόμη και πρόχειρο, αρκεί για να σπάσει τη σύνδεση. Η τεχνολογία που ενώνει είναι η ίδια που μπορεί να αποκλειστεί. Μία βαθιά αλληγορία για το παρόν και το μέλλον. 

Το hive mind στο Pluribus λειτουργεί λοιπόν σαν καθρέφτης. Δε μας δείχνει ένα μακρινό, εξωγήινο μέλλον, αλλά μια έκφανση του παρόντος. Έναν κόσμο όπου η συνεχής σύνδεση, η κοινή πληροφορία και η συλλογική λογική μοιάζουν ιδανικές μέχρι τη στιγμή που συνειδητοποιείς τι χάνεται. Η εσωτερική φωνή, η ιδιωτική σκέψη, το δικαίωμα να είσαι μόνος, ακόμη κι αν κάνεις λάθος. 

*Με στοιχεία από το Wired 

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram.