Το Cinobo αυτή την περίοδο φιλοξενεί πέντε φιλμ, διαφορετικά μεταξύ τους, αλλά ενωμένα από μια κοινή ένταση, μια ανάγκη να μιλήσουν για την ανθρώπινη αντοχή, την απώλεια, την αξιοπρέπεια και τα όρια προσωπικά, κοινωνικά, πολιτικά. Από μια νυχτερινή βάρδια σε ελβετικό νοσοκομείο μέχρι μια διαλυμένη Αμερική σε εμφύλιο, αυτές οι ταινίες προσφέρουν κάτι σπάνιο: την αίσθηση ότι ο κινηματογράφος εξακολουθεί να είναι χώρος εμπειρίας, όχι κατανάλωσης.
“Νυχτερινή Εφημερία”, της Πέτρα Βόλπε
Αλλαγή βάρδιας. Δε βρισκόμαστε στην Ελλάδα όπως θα πιστέψουν πολλοί, αλλά στην Ελβετία. Το πρόβλημα της συρρίκνωσης της “δύναμης” των νοσηλευτών είναι παγκόσμιο. Η υποαμειβόμενη (“τα παπούτσια ήταν σε έκπτωση”) εργασία σε συνδυασμό με τις δυσκολίες κάνει τους ανθρώπους να εγκαταλείπουν. Στην πατρίδα μας οι περισσότεροι έχουν βρει διέξοδο στην εκπαίδευση, ως σχολικοί νοσηλευτές. Η Φλόρια αφήνει όλα όσα την ταλανίζουν στο “ντουλαπάκι” της και μπαίνει στη μάχη. Πρόκειται για μία σκληρή εφημερία. Έχει να διαχειριστεί μία ολόκληρη πτέρυγα και τα περιστατικά ποικίλουν. Οι περισσότεροι είναι καρκινοπαθείς τελικού σταδίου.
Όπλο της Μπένες το βλέμμα της. Άλλοτε γλυκιά, άλλοτε πιο απότομα κοντρολάρει όσα τις έρχονται. Κανένας δεν μπορεί να έρθει στη θέση. Μόνο μία ασθενής τη ρωτάει αν είναι καλά … Συνεχίζει. Η κόπωση έρχεται να δυσκολέψει το έργο κι ένα τραγούδι (σαν άτυπη ψυχοθεραπεία) είναι ικανό να της γεμίσει ξανά τις μπαταρίες. Συνεχώς γεμίζει ορούς με φάρμακα. Δεν πρέπει να κάνει το παραμικρό λάθος, όχι μόνο στη φαρμακευτική ουσία, αλλά και στη ποσότητά της. Τα πάντα κρέμονται σε μία λεπτή κλωστή. Γνωρίζει καλά πως με το παραμικρό θα βρεθεί “αναφερόμενη” στους ανώτερους.
“Αχινός”, του Χάρις Ντίκινσον
Όπλο της Μπένες το βλέμμα της. Άλλοτε γλυκιά, άλλοτε πιο απότομα κοντρολάρει όσα τις έρχονται. Κανένας δεν μπορεί να έρθει στη θέση. Μόνο μία ασθενής τη ρωτάει αν είναι καλά … Συνεχίζει. Η κόπωση έρχεται να δυσκολέψει το έργο κι ένα τραγούδι (σαν άτυπη ψυχοθεραπεία) είναι ικανό να της γεμίσει ξανά τις μπαταρίες. Συνεχώς γεμίζει ορούς με φάρμακα. Δεν πρέπει να κάνει το παραμικρό λάθος, όχι μόνο στη φαρμακευτική ουσία, αλλά και στη ποσότητά της. Τα πάντα κρέμονται σε μία λεπτή κλωστή. Γνωρίζει καλά πως με το παραμικρό θα βρεθεί “αναφερόμενη” στους ανώτερους.
Ο Ντίκινσον δε χτίζει το σύμπαν του με δαιδαλώδεις διαλόγους. Οι λέξεις είναι λίγες, κοφτές, γεμάτες υπονοούμενα. Όλα παίζονται στα βλέμματα, στα σώματα, στα μικρά τικ της καθημερινότητας. Η κάμερα κολλά επάνω στους ήρωες, τους παρακολουθεί χωρίς απόσταση ασφαλείας. Είναι ένα σινεμά που δεν σου χαρίζεται, σε καλεί να μπεις μέσα στις πληγές του και καταφέρνει να σε κάνει κομμάτι του. Η αυτοκαταστροφική φύση του Μάικ μας φέρνει αντιμέτωπους με τους δικούς μας “δαίμονες”. Από την κουζίνα μέχρι τον διαλογισμό στο δωμάτιο ο πρωταγωνιστής επιβιώνει σε συνθήκη διαδοχικού εγκλωβισμού. Για μία στιγμή μονάχα πάει να ορθοποδήσει κι εκεί πάλι τρικλοποδιά.
“Τα Μαθήματα της Μπλάγκα”, του Στεφάν Κομαντάρεφ
Μία συνταξιούχος εκπαιδευτικός καλείται να διαχειριστή τη μέγιστη απώλεια της ζωής της μόνη. Ο γιος χιλιόμετρα μακριά, στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής μετανάστης για εργασία, καθώς δεν του δόθηκε η επιλογή να μείνει στην πατρίδα με αξιοπρέπεια. Στόχος της είναι να τιμήσει το αγαπημένο της πρόσωπο. «Στον καπιταλισμό όποιος πληρώνει παίρνει τον τάφο». Είναι έτοιμη να διαθέσει τις οικονομίες της, ωστόσο ένα αναπάντεχο γεγονός τη φέρνει προ εκπλήξεως. Ο κόσμος της θα κλονιστεί, θα χάσει τη γη κάτω από τα πόδια της. Από άνθρωπος των γραμμάτων, της πειθαρχίας και της συγκρότησης θα μετατραπεί σε ένα “αγρίμι” που την κυριεύουν τα ένστικτα μίας άτυπης εκδίκησης απέναντι σε έναν αόρατο εχθρό. Μην μπορώντας να βρει τις απαντήσεις που τόσο θέλει από την αστυνομία και τη δικαιοσύνη αποφασίζει να πάρει την τύχη στα χέρια της.
“Το Μπλε Καφτάνι”, της Μαριάμ Τουζανί
Ζευγάρι για χρόνια. Διατηρούν ένα παραδοσιακό ραφείο στην επαρχία. Η δουλειά φθίνει, ωστόσο πιστοί στις αρχές τους καταβάλουν κάθε προσπάθειά, ώστε να κρατήσουν την τέχνη τους ζωντανή. Παρ΄ότι τα οικονομικά τους δεν είναι ανθηρά είναι υποχρεωμένοι να προσλάβουν έναν υπάλληλο, καθώς τα προβλήματα υγείας δε λείπουν από την καθημερινότητά τους. Ο Γιουσέφ έρχεται να προστεθεί στην εξέλιξη των γεγονότων και διαμορφώνεται ένα τρίγωνο. Η διπλή προοικονομία («μην αλλάζεις εδώ», σκηνή στο χαμάμ) θα μας κάνει να αντιληφθούμε τον βαθμό της καταπίεσης που βιώνει ο σύζυγος.
Η αξιοπρέπεια είναι χαρακτηριστικό και των τριών πρωταγωνιστών. Ο μικρός λέει με το κεφάλι ψηλά στο αφεντικό, «τα λεφτά έρχονται και φεύγουν», μιλώντας παράλληλα για τις αξίες με τις οποίες ανδρώθηκε. Ο άντρας προσπαθεί να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων έχοντας να διαχειριστεί τη θέση του στην κοινωνία και την επιθυμία που πηγάζει από μέσα του. Η γυναίκα, ίσως η πιο δυνατή όλων παλεύει με τεράστια δύναμη ψυχής κόντρα σε αντιξοότητες κι ας αντιλαμβάνεται πολύ καλά πως τα πράγματα απ΄όλες τις απόψεις έχουν πάρει τον δρόμο τους κι αυτός δεν έχει επιστροφή.
“Εμφύλιος Πόλεμος”, του Άλεξ Γκάρλαντ
Σε μια μετα-αποκαλυπτική Αμερική, που μαστίζεται από τον εμφύλιο πόλεμο, μια ομάδα πολεμικών φωτορεπόρτερ διασχίζει τη χώρα από τα κατεστραμμένα νότια έως την πολιορκημένη Ουάσινγκτον, αναζητώντας την τελευταία συνέντευξη με έναν Πρόεδρο που κυβερνά ερήμην της πραγματικότητας. Ο Άλεξ Γκάρλαντ συνθέτει το ψυχρό και ανελέητο πορτρέτο μιας χώρας που αντικρίζει τους φόβους και τις παθογένειές της κατάματα. Μια καταιγιστική αλληγορία για τη φθορά της δημοκρατίας, τη βία των εικόνων και την ηθική εξάντληση του θεατή μπροστά στην καταστροφή.
➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram
