Κάποιες ταινίες μιλούν για την εξουσία επιδερμικά, κάποιες άλλες την απογυμνώνουν. Το “Rosebush Pruning“ του Karim Aïnouz τέμνει αυτά τα δύο ρεύματα και ισορροπεί εξαιρετικά αποφεύγοντας τον διδακτισμό, που είναι η πιο συχνή παγίδα σε αυτές τις περιπτώσεις. Δεν ενδιαφέρεται να καταγγείλει απλώς τον πλούτο. θέλει να τον εκθέσει, αλλά δε ξεπερνάει τα όρια. Καταφέρνει να τον κάνει να φαίνεται όμορφος και ταυτόχρονα αποκρουστικός, να σε τραβήξει κοντά και μετά να σε αφήσει να πνιγείς μέσα του. 

Η αφετηρία μοιάζει γνώριμη. Μία εύπορη οικογένεια απομονωμένη σε μία καταλανική βίλα. Ένας κλειστός κόσμος με δικούς του κανόνες, σχέσεις που λειτουργούν με υπόγειες εντάσεις. Τίποτα δε δείχνει να κινείται πραγματικά, μέχρι να εμφανιστεί ένας ξένος. Η παρουσία της Elle Fanning έρχεται να δημιουργήσει συντρίμμια μετά το πέρασμά της. Δεν είναι καταλύτης αλλαγής, αλλά ο καθρέφτης που αποκαλύπτει τι υπήρχε ήδη. Το πρόβλημα δεν είναι ο εισβολέας. Το πρόβλημα είναι ότι το οικοδόμημα ήταν έτοιμο να καταρρεύσει. 

Το σενάριο του Ευθύμη Φιλίππου δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες. Οι χαρακτήρες με έναν τρόπο ανταλλάσσουν επιβεβαίωση. Δεν επικοινωνούν, εκτελούν ρόλους, δε ζουν., καταναλώνουν ο ένας τον άλλον. Εδώ δεν υπάρχει οικογένεια, αλλά ένα σύστημα εξάρτησης. Η λεγόμενη “αγία” δομή καταρρέει μπροστά στα μάτια σου χωρίς φωνές, δίχως δράμα με την κλασική έννοια. Με μία ψυχρή, σχεδόν τελετουργική αποδόμηση. Σαν να παρακολουθείς κάτι που ήταν ήδη νεκρό, απλώς τώρα αρχίζει να μυρίζει. 

Η αισθητική παίζει καθοριστικό ρόλο. Οι χώροι είναι προσεγμένοι. Τα ρούχα τέλεια, το φως ελεγχόμενο. Όλα δείχνουν άψογα. Αυτή είναι η μεγαλύτερη παγίδα της ταινίας. Σε κάνει να θαυμάζεις αυτό που ταυτόχρονα σε αρρωσταίνει. Η πολυτέλεια λειτουργεί σαν φυλακή. Όσο πιο όμορφο το περιβάλλον, τόσο πιο έντονη η ασφυξία. Οι χαρακτήρες κινούνται μέσα σε ένα σκηνικό που δεν τους ανήκει, ανήκουν σε αυτό. Δεν μπορούν να φύγουν, δε θέλουν να φύγουν. Έχουν μάθει να επιβιώνουν μέσα στην τοξικότητα. 

Η ταινία δεν προσφέρει κάθαρση, ούτε ξεκάθαρες λύσεις. Σε βάζει σε μία άβολη θέση, να παρατηρείς χωρίς να μπορείς να επέμβεις, να καταλαβαίνεις χωρίς να μπορείς να δικαιολογήσεις. Η σύγκριση με το Saltburn είναι αναπόφευκτη. Εκεί υπήρχε μία γοητεία, εδώ υπάρχει μία κόπωση. Μία εξάντληση από την ίδια την υπερβολή. Δεν είναι πια ελκυστικό το να ανήκεις σε αυτόν τον κόσμο, μοιάζει κουραστικό. 

Ο Tracy Letts ως πατριάρχης ενσαρκώνει κάτι πολύ πιο βαθύ από εξουσία, την αδυναμία της εξουσίας να καταλάβει ότι τελειώνει. Το αδιέξοδο είναι υπαρξιακό και απλώνεται σε όλο το φόντο. Οι υπόλοιποι χαρακτήρες κινούνται γύρω του σαν δορυφόροι. Ο Callum Turner, η Riley Keough, ο Jamie Bell. Όλοι προσπαθούν να κρατήσουν ισορροπία σε ένα σύστημα που έχει ήδη καταρρεύσει εσωτερικά. Η Pamela Anderson στοιχειώνει το αφήγημα. Η μητέρα δεν υπάρχει κι αυτό λέει περισσότερα από όσα θα μπορούσε να πει οποιαδήποτε παρουσία.  

Το “Rosebush Pruning” σου δείχνει κάτι που υπάρχει. Έναν κόσμο που λειτουργεί με κανόνες επιφάνειας και κενό περιεχόμενο. Το μεγαλύτερο του επίτευγμα είναι ότι δεν προσπαθεί να σε πείσει, δε σου λέει «δες πόσο κακοί είναι». Σε αφήνει να το νιώσεις, να το αντιληφθείς μέσα από τις λεπτομέρειες, από τις σιωπές, από τα βλέμματα κι εκεί βρίσκεται η δύναμή του. Μία ταινία που βάζει σε ρόλο πρωταγωνιστή, είναι σπουδαία. 

Το θέμα δεν είναι ο πλούτος και τα χρήματα, αλλά η αποσύνδεση. Η αδυναμία να σχετιστείς ουσιαστικά, να αγαπήσεις χωρίς αντάλλαγμα, να υπάρξεις χωρίς να χρειάζεσαι επιβεβαίωση. Η ταινία λειτουργεί σαν προειδοποίηση για όλους. Όταν η ζωή μετατρέπεται σε εικόνα, η πραγματικότητα αρχίζει να φθείρεται, όταν οι σχέσεις γίνονται εργαλείο, η μοναξιά γίνεται κανόνας, όταν όλα μοιάζουν τέλεια, κάτι έχει ήδη πάει πολύ λάθος. Το “Rosebush Pruning” δεν σου ζητά να το αγαπήσεις, σου ζητά να το αντέξεις και να σκεφτείς σε δεύτερο χρόνο.

 

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram