Η Σάλλυ Ρούνεϊ έχει συνδέσει το όνομά της με μια πολύ συγκεκριμένη αίσθηση του σύγχρονου κόσμου: ανθρώπους μορφωμένους αλλά αμήχανους, πολιτικά ευαίσθητους αλλά συναισθηματικά αμήχανους, σχέσεις που φθείρονται αθόρυβα στα έργα της. Το “Ιντερμέτζο” έρχεται να επιτείνει αυτό το σύμπαν. Όπως δηλώνει και ο τίτλος του, το βιβλίο λειτουργεί σαν ένα διάλειμμα, ως ενδιάμεσος χρόνος όπου τίποτα δεν κλείνει οριστικά και τίποτα δεν ξεκινά πραγματικά.
Το συγκεκριμένο βιβλίο εστιάζει περισσότερο στην εσωτερική απορρύθμιση. Οι ήρωες της βρίσκονται σε μια φάση ζωής όπου οι μεγάλες αφηγήσεις έχουν αρχίσει να ξεθωριάζουν κι οι πρωταγωνιστές γίνονται με ευάλωτοι με διαφορετικούς τρόπους. Η επιτυχία δε λύνει σημαντικά υπαρξιακά ζητήματα, οι σχέσεις δε θεραπεύουν, η πολιτική συνείδηση δεν προσφέρει παρηγοριά. Το βιβλίο κινείται σε αυτή την αμήχανη ζώνη: μετά τη νεότητα, πριν την αποδοχή που κανείς δε γνωρίζει αν πραγματικά έρθει ποτέ.
Η γραφή της Ρούνεϊ παραμένει λιτή, σχεδόν αυστηρή. Δεν επιδιώκει εντυπωσιακές μεταφορές, ούτε λογοτεχνικές κορυφώσεις εντυπωσιασμού. Η δύναμή της βρίσκεται στην ακρίβεια, στο πως καταγράφει σκέψεις, ανεπαίσθητες αλλαγές στον τόνο μιας συνομιλίας, τη σιωπή που ακολουθεί μια φράση που ειπώθηκε λίγο πιο απότομα απ’ όσο έπρεπε. Το Ιντερμέτζο είναι γεμάτο από τέτοιες στιγμές, όπου η ένταση συσσωρεύεται σαν λάβα ηφαιστείου που έχει να εκραγεί για χρόνια.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του βιβλίου είναι η αίσθηση χρονικής αναστολής. Οι χαρακτήρες δεν βρίσκονται σε κρίσιμη καμπή με την κλασική έννοια, όπως οι 30άρηδες του δικού μας παρόντος, δεν παίρνουν μεγάλες αποφάσεις, αντιθέτως, αιωρούνται παρ΄ότι φαινομενικά έχουν λύσει βασικά τους ζητήματα. Δοκιμάζουν εκδοχές του εαυτού τους χωρίς να δεσμεύονται σε καμία. Αυτό το “ενδιάμεσο” γίνεται υπαρξιακός χώρος. Δεν είναι απλώς ένα πέρασμα, αλλά ένας τόπος όπου η αβεβαιότητα επικρατεί και θολώνει τα όρια.
Η συγγραφέας ενδιαφέρεται λιγότερο για το τι συμβαίνει και περισσότερο με τη διεισδυτική ματιά μας αποκαλύπτει πως βιώνεται από τους εμπλεκόμενους. Οι σκέψεις των ηρώων της είναι συχνά αντιφατικές, αυτοαναιρούμενες, γεμάτες ενοχές και μικρές δικαιολογίες. Δεν πρόκειται για ψυχολογική ανάλυση, αλλά για μια καταγραφή της σύγχυσης ως μόνιμης κατάστασης. Οι χαρακτήρες γνωρίζουν τα πολιτικά επιχειρήματα, τις σωστές λέξεις, τις αποδεκτές στάσεις, αλλά δυσκολεύονται να μεταφράσουν αυτή τη γνώση σε ζωή.
Υπάρχει η σταθερή αίσθηση ότι οι άνθρωποι μιλούν, αλλά δεν αγγίζονται πραγματικά. Η γλώσσα λειτουργεί ως φίλτρο και όχι ως γέφυρα. Αυτό το μοτίβο, γνώριμο στους αναγνώστες της εδώ αποκτά μεγαλύτερη μελαγχολία. Οι ήρωες δεν είναι πια στην ηλικία όπου η ασυνεννοησία μοιάζει προσωρινή. Μοιάζει όλο αυτό να έχει υιοθετηθεί ως τρόπο ζωής, με μεγαλύτερη αδυναμία όλων να ακούει ο ένας τον άλλον.
Το πολιτικό υπόβαθρο παραμένει διακριτικό. Δεν υπάρχουν δηλώσεις ή θέσεις, αλλά μια διάχυτη αίσθηση ότι ο κόσμος γύρω καταρρέει αργά και οι προσωπικές ζωές αδυνατούν να βρουν σταθερό έδαφος. Άλλωστε δε συζητάμε για ένα αμιγώς πολιτικό μυθιστόρημα, αλλά για μία ιστορία ανθρώπων που ζουν μέσα σε μια πολιτικοποιημένη πραγματικότητα χωρίς να ξέρουν πώς να την αντέξουν συναισθηματικά.
Ίσως το πιο ώριμο στοιχείο του Ιντερμέτζο είναι η αποδοχή της μη-λύσης. Το βιβλίο δεν προσφέρει κάθαρση. Δεν υπόσχεται ότι τα πράγματα θα μπουν στη θέση τους. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι για πολλούς ανθρώπους η ζωή αποτελείται από διαστήματα αναμονής, από φάσεις όπου απλώς συνεχίζεις χωρίς σαφή κατεύθυνση. Αυτή η ειλικρίνεια μπορεί να απογοητεύσει όσους αναζητούν δραματικές εξελίξεις, αλλά είναι ακριβώς αυτό που κάνει το βιβλίο αληθινό. Αυτή είναι η ανθρωπότητα του 2026 κι αυτή ήταν και το 2024 όταν ολοκληρώθηκε η συγγραφή.
Είναι μάλλον το πιο στοχαστικό βιβλίο της Ρούνεϊ που προβληματίζει και συγκινεί. Μιλά για μια γενιά που έμαθε να αναλύει τα πάντα, αλλά δυσκολεύεται να αισθανθεί χωρίς φίλτρα. Για ανθρώπους που βρίσκονται ανάμεσα σε εκδοχές ζωής χωρίς να πιστεύουν απόλυτα σε καμία. Είναι ένα μυθιστόρημα για το ενδιάμεσο, γραμμένο με τη νηφαλιότητα κάποιου που ξέρει ότι αυτό το ενδιάμεσο δεν είναι παρένθεση, αλλά τρόπος ύπαρξης.
“Ιντερμέτζο”, της Σάλλυ Ρούνεϊ • Εκδόσεις Πατάκη
➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram.
