Ο Ανδρέας Εμπειρίκος έχει δώσει ένα από τους πιο περιεκτικούς ορισμούς για το τι σημαίνει ποίηση, γράφοντας στην “Ενδοχώρα”: Η ποίησις είναι ανάπτυξι στίλβοντος ποδηλάτου. / Μέσα της όλοι μεγαλώνουμε. Οι δρόμοι είναι λευκοί. /Τα άνθη μιλούν. Από τα πέταλά τους αναδύονται συχνά μικρούτσικες παιδίσκες. / Η εκδρομή αυτή δεν έχει τέλος».

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης που έχει καθιερωθεί να τιμάτε στις 21 Μαρτίου επιλέγουμε 10 αγαπημένα ποιήματα, από συλλογές σύγχρονων Ελλήνων δημιουργών που έχω δίπλα στο κομοδίνο μου και στις οποίες επιστρέφω συχνά.

«Ό,τι ΛύΠει συναρμολογείται – τοπιο_ραφίες» – Αναστασία Γκίτση (εκδ. Σαιξπηρικόν)

η ζωή μας ξαφνιάζει

κάποτε

βρεθήκαμε

στο ξαφνικά

για

ν’ αγκαλιαστούμε

μόνο

κάθε

μου δάχτυλο

μια χώρα που

την κατάπιε

σπασμένος στίχος

δεν χορταίνει η παλάμη–

τοπιο_ραφ_ιστορίες

τόσα λόγια

τόσα λόγια

δυο καθρέφτες

τ’ αντανακλούν

 

– δεν σπάει μέσα τους

καμιά σιωπή –

πολύ πριν τη γραφή

είχα βρει γλώσσα

να σιωπήσω

«Μας προσπερνά» – Αριστέα Παπαλεξάνδρου (εκδ. Κέδρος)

Placebo

Δεν πρόλαβα· ίσως και να μην

ήθελα

Το σώμα πλέον αδρανεί

κι αυτό που στάζει τον λυγμό

λέξη προς λέξη στο χαρτί

Αυτό το ψευδοφάρμακο

της πρώτης γόνιμης αυγής

πολύ μακριά μου

Δώρο που δεν μου

δώρισε καμιά

συνέχειά μου

«Ο θάνατος πλένει το πρόσωπό του στα νερά που κυλάνε απ’ το σώμα σου» – Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος (εκδ. Πόλις)

Ο ποιητής και η μούσα

Με τα πόδια γυμνά και ωραία

Περπατώντας στον κήπο η μούσα,

Στο τραπέζι που γράφω μονάχος

Πλησιάζει χωρίς να μιλήσει.

Κι όπως σκύβω χτυπώντας τα πλήκτρα

Γονατίζει εκείνη μπροστά μου

Και μου λέει «Μη γυρεύεις τις λέξεις

Στου μυαλού τα στεγνά μονοπάτια.

Μες στα χείλη μου βούτα την πένα

Και βαθιά θ’ αναβλύσουν οι στίχοι».

Και προτού να αρθρώσω μια λέξη

Με τα χέρια τη ζώνη μού λύνει.

«Αστικό Ελάφι» – Μαρία Κουλούρη (εκδ. Μελάνι)

Παγκόσμια μοναξιά

Κοιτάζοντας τις πόρτες τα παράθυρα

τους τσιμεντένιους τοίχους

τα φώτα των σπιτιών και των δρόμων

τους άλλους περαστικούς

τις γάτες και τους σκύλους

κάθε όχημα στην άσφαλτο

τα σήματα και τα φανάρια

τους κάδους απορριμμάτων

κι οτιδήποτε μπορεί να

εμφανιστεί στους δρόμους

συνειδητοποίησε πως το χώμα είναι

ό,τι πολυτιμότερο υπάρχει πάνω στη γη

 

Όταν μεγάλωσε για τα καλά

κατάλαβε ότι το να περπατάει κάθε μέρα

σε μια πόλη με χιλιάδες κτίρια

είναι το ίδιο ακριβώς

με το ν’ αναζητάει εκείνο το κλαδί

που θα αντέξει το βάρος του σώματός της

«Περισσεύει ένα πλοίο» – Λένα Καλλέργη (εκδ. Μονόκλ)

Αυτόχθων

Έχω μια φτώχεια και επιστρέφω σ’ εκείνη

όσο κι αν αποδήμησα σε πολύβουες πόλεις

γεμάτες δροσιά και καλέσματα.

 

Πού να βρω τέτοια απτή καθαρότητα

τέτοια έρημα βράδια μ’ ένα άστρο μονάχα.

 

Πού να βρω τέτοια έκταση ανάγκης

να στολίζεται αμέριμνη με όποιο ίχνος τής τύχει

να μαζεύει απ’ το χώμα της σπόρους

για ν’ αφήσει στο εικόνισμα.

«Ό,τι έγινε» – Μαρία Λαϊνά (εκδ. Πατάκη)

Έζησα με αναίδεια

Έζησα με αναίδεια

και μοναξιά.

Μιλάω στο πρώτο πρόσωπο.

 

Έζησα με παράξενες σκέψεις

σκοτεινές παροσμήσεις

και όνειρα·

σε μερικά έβγαινα σε λιμάνια

σ’ άλλα πνιγόμουνα

λίγο πριν απ’ την όχθη

κατάπινα το αλμυρό νερό.

 

Ολόκληρη έζησα.

«Επιστολές» – Δανάη Σιώζιου (εκδ. Αντίποδες)

Η κοτσίδα

Αγαπητέ κύριε,

 

όταν σας σκέφτομαι

τα μαλλιά μου

κοκκινίζουν

ανεπαίσθητα

επειδή ντρέπονται

πλέκονται έτσι

από μόνα τους

κι όλα αυτά

τόσο ήσυχα

 

Φιλικά,

η κοτσίδα

 

Αγαπητή Κοτσίδα,

 

όταν η μέρα τελειώνει

ακούω τον ήχο των φύλλων

τον ήχο ενός κόσμου που έχει χαθεί

σαν να παραδόθηκε ολόκληρος στις φλόγες

όχι ναυάγιο, αλλά στάχτη

ακριβώς όπως εκείνη καμιά φορά επιστρέφει

και μου προσφέρει στο όνειρο μέσα

ένα κόκκινο μήλο, το μάγουλό της

και πάνω σ’ αυτό ένα φιλί.

 

Δικός σας,

Κ.

«Λουτήρες» – Σοφία Πολίτου-Βερβέρη (εκδ. Έναστρον)

Ενύπνιο των τροπικών

Πυγολαμπίδες προδίδουν τις πηγές νερού

όχι όμως σε κάθε φλεγόμενο.

Εναγκαλισμοί αχλής δίνουν στις όψεις

μια διάθεση απουσίας.

Η νύχτα κοντεύει να σβήσει

κι η μνήμη ισχνός φανός που ξενυχτά.

Τραβώ στην ταράτσα και κοιτώ

στενάζοντας το λιμάνι.

Τρυφερός σαν άνθρωπος δικός μου,

ο οικοδίαιτος γρύλος που τον θάνατο τραγουδά

μες στο δωμάτιό μου.

Στον ουρανό το τελευταίο πουλί της φωτιάς

βρυχάται επιδεικνύοντας την ουρά του,

στη θάλασσα τα ψάρια δυσφορούν,

κι αυτή η λαμπερή φωνή του άστρου

αρνείται -προς το παρόν- να ηχήσει.

«Δόξα Έβρου» – Ειρήνη Γιαννάκη (εκδ. Κάπα)

Ανάγλυφο

Ανάμεσα σε μέλλον και παρόν

τα μάτια υψώνω και βλέπω έναν χάρτη στο στερέωμα

τα ίχνη που ζητούσα καρφιτσωμένα σε ένα παγκόσμιο πανό

το μέρος που μεγάλωσα σε έναν κρατήρα ηφαιστειακό.

Βλέπω στεριές που βούλιαξαν

πόλεις που σ’ ένα βράδυ χάθηκαν

να ‘χουν φανερωθεί στον ουρανό

ένα σταυρόλεξο για λύτες δυνατούς

μια σκακιέρα για τους θεληματικούς·

μία κουτσουλιά στη γη ο έρωτας

μα ο γαλαξίας του ηγεμονικός

ποιος να το μάντευε

η χώρα που έπλαθα από πηλό

κρυβότανε σε ένα νεφέλωμα πλανητικό

 

ποιος να μου το ‘λεγε

η λέξη αγάπη η ανυπόληπτη

της γης ο ουραγός

από ένα θαύμα

στα χάη ανυψώθη

κι έγινε

μιας άλλης ζωής

ο αρχηγός.

«Οδός Τάκη Οικονομάκη» – Στέργιος Ντέρτσας (εκδ. Μετρονόμος)

V (απόσπασμα)

θα μπαίνει το απρόκλητο μαχαίρι

βαθιά στις λαγόνες του απογεύματος

με μαύρα αίματα θα βάφονται

οι πασχαλιές στο πρόσωπο του ήλιου

και μια ανεξήγητη γλύκα θ’ αποχτάει

ο οίνος στης απαισιοδοξίας τα κροντήρια

 

κι εγώ

ακόμη θα ζυγίζω

πότε τη μια

πότε την άλλη

λέξη

που ανάλαφρο υποτίθεται θα κάνει

το ποίημα

το έρμα του

κι όσα δεν λέει

 

όπως εδώ και τόσους αιώνες κάνω

 

η ίδια ακριβώς αμφιβολία

η ίδια ακριβώς κίνηση ακινησία

ένα εκκρεμές που κοπανιέται

στις συμπληγάδες

τις παρειές της φρίκης

γυρεύοντας να ελευθερώσει

επιτέλους

τη δική μου ώρα

 

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram