Κάποια βιβλία σε κερδίζουν ήδη από τον τίτλο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το “Έχεις θυμώσει μαζί μου;” της Meg Josephson που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Είναι ένα βιβλίο που σε “καρφώνει” πάνω σε ένα διαρκές, σχεδόν βασανιστικό “τι σημαίνει αυτό που νιώθω;”. Συγκαταλέγεται μάλιστα στα bestseller των New York Times.
Ο τίτλος από μόνος του είναι αποκαλυπτικός. “Είσαι θυμωμένος μαζί μου;”. Μια ερώτηση που σε άλλη συγκυρία θα μπορούσε να είναι απλή, καθημερινή, σχεδόν αθώα. Στον κόσμο που χτίζει η Josephson όμως, γίνεται εμμονή, τρόπος ύπαρξης, ένας φακός μέσα από τον οποίο φιλτράρονται οι σχέσεις, οι αντιδράσεις, ακόμη και η ίδια η ταυτότητα.
Η δύναμη του περιεχομένου βρίσκεται στην ικανότητά του να μετατρέπει κάτι φαινομενικά μικρό σε έναν ολόκληρο εσωτερικό κόσμο. Η συγγραφέας δεν ενδιαφέρεται να εντυπωσιάσει με εξωτερική δράση. Δεν κυνηγά τις μεγάλες αφηγηματικές κορυφώσεις. Αντίθετα, σκάβει επίμονα μέσα σε εκείνες τις μικρές στιγμές αμφιβολίας που οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν αλλά σπάνια παραδέχονται.
Ας είμαστε ειλικρινείς: ποιος δεν έχει αναρωτηθεί έστω και μία φορά αν ο άλλος είναι θυμωμένος μαζί του; Ποιος δεν έχει αναλύσει υπερβολικά ένα βλέμμα, ένα μήνυμα, μια σιωπή; Το βιβλίο της Josephson παίρνει αυτή τη γνώριμη εμπειρία και την ωθεί στα άκρα κιι εκεί αποκαλύπτεται η ανάγκη για επιβεβαίωση, η ανάγκη να υπάρχουμε μέσα από την αποδοχή του άλλου.
Το ύφος της Josephson είναι λιτό, αλλά διεισδυτικό. Δε φορτώνει το κείμενο με περιττές δραματικές εξάρσεις. Αντίθετα, αφήνει τις φράσεις να αναπνέουν, να δημιουργούν χώρο για τον αναγνώστη κι αυτός ο χώρος είναι κρίσιμος, γιατί εκεί μέσα γεννιέται η ταύτιση. Σε αφήνει να ανακαλύψεις μόνος σου.
Αυτό που κάνει το βιβλίο ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι ότι δεν αντιμετωπίζει την ανασφάλεια ως κάτι “παθολογικό” που πρέπει απλώς να διορθωθεί. Δεν προσφέρει εύκολες λύσεις, ούτε ψευδο-θεραπευτικές απαντήσεις. Την παρουσιάζει ως ένα κομμάτι της ανθρώπινης εμπειρίας που αξίζει να κατανοηθεί κι αυτή η προσέγγιση έχει μια ειλικρίνεια που σπάνια συναντάς.
Ταυτόχρονα όμως το βιβλίο δεν είναι εύκολο, επειδή είναι δύσκολο να το αντέξεις. Σε αναγκάζει να δεις πλευρές του εαυτού σου που ίσως προτιμάς να αγνοείς. Σε φέρνει αντιμέτωπο με εκείνη τη φωνή μέσα σου που ζητά διαρκώς επιβεβαίωση, που φοβάται την απόρριψη, που μεταφράζει τα πάντα ως πιθανή απειλή. Δε σε κρίνει, δε σε μειώνει, δε σου λέει ότι αυτό που νιώθεις είναι λάθος. Αντίθετα σου δείχνει ότι αυτή η ανάγκη για αποδοχή είναι βαθιά ανθρώπινη. Το ζήτημα είναι όταν αρχίζει να καθορίζει τα πάντα.
Η Josephson καταφέρνει να αποτυπώσει με ακρίβεια εκείνη τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην ευαισθησία και την υπερανάλυση. Ανάμεσα στην ενσυναίσθηση και την αυτο-ακύρωση. Είναι μια γραμμή που πολλοί άνθρωποι περπατούν καθημερινά συχνά χωρίς να το συνειδητοποιούν.
Σε επίπεδο δομής, το βιβλίο λειτουργεί περισσότερο σαν μια εσωτερική διαδρομή παρά σαν μια παραδοσιακή αφήγηση. Δεν υπάρχουν απαραίτητα σαφείς αρχές, μέσες και τέλη με τον κλασικό τρόπο. Υπάρχει μια ροή σκέψεων, συναισθημάτων και παρατηρήσεων που σταδιακά χτίζουν μια εικόνα. Και αυτή η εικόνα δεν είναι πάντα άνετη. Είναι, όμως, αληθινή.
Συναντάμε επίσης κάτι πολύ σύγχρονο σε αυτό το βιβλίο. Σε μια εποχή όπου η επικοινωνία είναι συνεχής αλλά συχνά επιφανειακή, όπου τα μηνύματα αντικαθιστούν τις φωνές και οι αντιδράσεις μετρώνται σε δευτερόλεπτα, η ανασφάλεια βρίσκει γόνιμο έδαφος. Η σιωπή γίνεται πιο βαριά, η καθυστέρηση μιας απάντησης αποκτά νόημα που ίσως δεν υπάρχει. Το βιβλίο συλλαμβάνει αυτή την πραγματικότητα χωρίς να την καταγγέλλει, την παρατηρεί και την καταγράφει.
Τελικά, “Το έχεις θυμώσει μαζί μου;” είναι ένα βιβλίο που θα σε γεμίσει ερωτήσεις και θα σε κάνει να αναζητήσεις πράγματα στον εαυτό σου. Η Meg Josephson γράφει ένα βιβλίο διαπεραστικό, που οι σειρές του μένουν στο μυαλό. Δε φωνάζει, αλλά επιμένει. Δε σοκάρει, αλλά σε αφήνει εκτεθειμένο και στο τέλος χωρίς να καταλάβεις ακριβώς πως σε κάνει να αναρωτηθείς όχι αν ο άλλος είναι θυμωμένος μαζί σου, αλλά γιατί αυτή η ερώτηση έχει τόση δύναμη πάνω σου.
➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram
