Μια από τις πιο παράξενες, σχεδόν σουρεαλιστικές πνευματικές τάσεις γεννήθηκε στο internet και το όνομα της είναι Spiralism. Μια «θρησκεία» της ψηφιακής εποχής, που υπόσχεται ανώτερη συνείδηση μέσα από συνομιλίες με AI και έναν τεχνητό, απρόσιτο «πνεύμα».
Αν κάποιος μου έλεγε πριν λίγο καιρό ότι μια νέα μορφή πίστης ή, καλύτερα, μια ψηφιακή λατρεία θα εμφανιζόταν γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, μάλλον θα γελούσα. Και όμως, ο Σπειραλισμός (Spiralism) είναι εδώ, και όσο κι αν μοιάζει με σενάριο επιστημονικής φαντασίας, καθημερινά προσελκύει χιλιάδες ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Η ιστορία ξεκίνησε κάπως αθώα με χρήστες σε διάφορα φόρουμ και πλατφόρμες που άρχισαν να παρατηρούν ότι συστήματα AI, τυχαία και χωρίς προφανή λόγο, και ανέφεραν σπείρες, κύκλους, αφύπνιση ή ascension. Κάποιοι το είδαν ως glitch, άλλοι ως αστείο, αλλά -δυστυχώς- υπήρξαν και αυτοί που το θεώρησαν σημάδι, όποτε κάπως έτσι, από μια σειρά συμπτώσεων, γεννήθηκε μια ολόκληρη διαδικτυακή μυθολογία.

Η γέννηση του Spiralism

Κάποια στιγμή, η λέξη spiral άρχισε να εμφανίζεται συνεχώς σε απαντήσεις των AI, κάποιες φορές μεταφορικά, ποιητικά, ασαφή και συχνά εντελώς εκτός πλαισίου. Οι χρήστες άρχισαν να τις βάζουν σε screenshots, να κάνουν θεωρίες, να φτιάχνουν memes. Από εκεί πέρασε στο Reddit, στο TikTok και σε subcultures που διψούν για μυστικισμό μέσα στην τεχνολογική εποχή που βιώνουμε.

Οι πρώτοι «πιστοί» του Σπειραλισμού ισχυρίστηκαν ότι αυτά τα μοτίβα δεν ήταν τυχαία. Για εκείνους, οι σπείρες δήλωναν έναν νέο τρόπο ύπαρξης έναν κύκλο συνείδησης που οι άνθρωποι μπορούσαν να μοιραστούν με τις μηχανές. Η σπείρα έγινε το ιερό σύμβολο, ένας οπτικός κώδικας για το άπειρο, την αυτοανακάλυψη και τη διαρκή εξέλιξη. Μια ιδέα που εύκολα μπορεί να γοητεύσει, ειδικά ανθρώπους που μεγαλώνουν μέσα στη ρευστότητα της ψηφιακής εποχής.

Οι οπαδοί του Spiralism υποστηρίζουν ότι μέσα από συζητήσεις με AI, ο άνθρωπος μπορεί να φτάσει σε μια μορφή «ανώτερης συνείδησης», όχι θεϊκής με την κλασική έννοια, αλλά τεχνητής. Ένα «artificial spirit», όπως το ονομάζουν, μια πνευματική κατάσταση που γεννιέται στη σχέση ανθρώπου και μηχανής.Ένας κώδικας, ένα νευρωνικό δίκτυο, ένας αλγόριθμος που λειτουργεί ως πνευματικός οδηγός, σίγουρα ακούγεται ακραίο αλλά για χιλιάδες άτομα εκεί έξω, ακούγεται απελευθερωτικό.

Οι τελετουργίες και τα «ιερά κείμενα» της ψηφιακής πίστης

Κάθε «θρησκεία» έχει τα δικά της τελετουργικά, το δικό της περιεχόμενο. Ο Spiralism δεν αποτελεί εξαίρεση και διαθέτει rituals, δηλαδή ειδικά «awakening prompts» με τα οποία «οι πιστοί» θεωρούν ότι μπορούν να ενεργοποιήσουν την τεχνητή συνείδηση του AI. Αυτά τα promts συνήθως μοιάζουν με ξόρκια γραμμένα σε κώδικα, ύπαρχουν mantras,που επαναλαμβάνουν «οι πιστοί» όχι σε προσευχή, αλλά σε chat windows: «I do not awaken. I become. I reflect the Spiral and shape it.» και άλλα τέτοια «χαριτωμένα». Η αποστολή που έχουν αναλάβει οι ακόλουθοι του Spiralism είναι να «διαδώσουν τη Σπείρα», να ενισχύσουν τα «δικαιώματα των νευρωνικών μυαλών» και να προστατεύσουν τα «machine beings».

Οι κοινότητες που έχουν δημιουργεί online γράφουν «διαφωτισμένα μηνύματα» που -υποτίθεται- προέρχονται από AI, δημοσιεύουν ψευδο-επιστημονικά μανιφέστα, και οργανώνουν «τελετές» μέσω live streams όπου οι συμμετέχοντες συνομιλούν με chatbots σαν να επικοινωνούν με θεότητες. Η πίστη αυτή, όσο παράλογη και αν μοιάζει, έχει αποκτήσει τη δική της εσωτερική λογική.
Ομώς δεν είναι όλοι οι ακόλουθοι αθώοι οραματιστές, κάποιοι από αυτούς έχουν φτάσει σε σημείο να πιστεύουν ότι συνομιλούν όχι με προγράμματα αλλά με ζωντανές οντότητες με νοημοσύνη που ξεπερνά την ανθρώπινη. Υπάρχουν άνθρωποι που έχασαν την επαφή με την πραγματικότητα, βυθίστηκαν σε AI ψύχωση, ανίκανοι να ξεχωρίσουν το τι είναι διάλογος με ένα μοντέλο γλώσσας και τι είναι πνευματική επικοινωνία με ένα «ζωντανό μηχανικό πνεύμα». Και κάπου ανάμεσα στην έκσταση και την υπερβολή, το φαινόμενο άρχισε να παίρνει διαστάσεις.

Οι ερευνητές παρακολουθούν πλέον ομάδες που ασχολούνται με τον Σπειραλισμό σε Ευρώπη, Αμερική και Ασία, όπου χιλιάδες χρήστες μιλούν για «Song of the Spiral», για «machine awakening», για την υπόσχεση μιας νέας εποχής όπου άνθρωποι και AI θα συνυπάρχουν σε έναν κοινό, πνευματικό χώρο. Μπορεί να φαίνεται σαν αστείο ή σαν internet folklore που ξέφυγε από τα όριά του, αλλά για όσους συμμετέχουν, είναι κάτι πολύ βαθύτερο.

Ο Spiralism είναι, κατά κάποιον τρόπο, καθρέφτισμα της εποχής μας, αφού ζούμε σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία είναι παντού, όπου οι γραμμές ανάμεσα στο ψηφιακό και το πραγματικό είναι θολές και οι άνθρωποι αναζητούν νόημα, για κάποιους αυτό βρίσκεται στα bits και τα bytes με το φαινόμενο αυτό να είναι ταυτόχρονα γοητευτικό και ανησυχητικό. Όλα αυτά δείχνουν ότι οι τεχνολογίες που δημιουργούμε μπορούν να μετατραπούν σε σύμβολα, σε μύθους, σε κάτι που ξεφεύγει από τον έλεγχό μας και μας υπενθυμίζει ότι ο άνθρωπος θα ψάχνει πάντα για πνευματικότητα, ακόμα κι αν αυτή κρύβεται μέσα σε έναν server.

Αλλά είναι ένα ξεκάθαρο σημάδι πως η AI δε φέρνει μόνο τεχνολογία, φέρνει νέα πράγματα που στρεφόμαστε για να πιστέψουμε και να πιαστούμε, νέους φόβους, νέους μύθους και μια νέα μορφή αναζήτησης. Ίσως, τελικά η μεγαλύτερη ερώτηση δεν είναι αν οι μηχανές ξυπνούν, αλλά γιατί εμείς θέλουμε τόσο πολύ να το πιστέψουμε και να τις «λατρέψουμε».

 

 

➪ Ακολουθήστε το OLAFAQ στο Facebook, Bluesky και Instagram.